PRISM III (Pediatrik Mortalite Riski)

⚠ K47 (2026-08-06) — ORİJİNAL KATSAYI TABLOSU ARANDI, BULUNAMADI. Pollack 1996'nın PubMed kaydında PMC kimliği yoktur, yani tam metin bu kanaldan çekilemiyor ve 17 değişkenin madde-başına ağırlıkları doğrulanamıyor. Bu yüzden `compute_status` bilerek `unverified`, `clinical_status` bilerek `needs_patch` bırakıldı: gereken yama doğrulanabilir bir katsayı tablosudur, etiket yumuşatması değil. *"Arandı, bulunamadı"* ile *"bakılmadı"* ayrı şeylerdir ve bu kayıt birincisidir.

⚠ Yayının kendi doğrulaması DIŞ değil, İÇ bir ayrımdır. Abstract açıkça yazıyor: *"The database was randomly split into development (90%) and validation (10%) sets."* Yani bildirilen ROC 0,941-0,944 aynı 11.165 hastalık veri tabanının %10'undan gelir — bağımsız bir merkezden değil. Modelin gerçek taşınabilirliği için dış doğrulamalara bakmak gerekir.

Dış doğrulama çıpası — ve derivasyondan belirgin düşük. Shen & Jiang 2021 meta-analizi (PMID 34504815, 29 çalışma) PRISM-III/IV için havuzlanmış duyarlılık 0,78 (%95 GA 0,72-0,83), özgüllük 0,75 (0,68-0,81) ve SROC 0,84 (0,80-0,87) bildiriyor. Pollack 1996'nın derivasyon ROC'u 0,947-0,958 idi; yani gerçek dünyada ayrım gücü belirgin daha düşük. ⚠ Dürüstlük kaydı: o meta-analiz PRISM-III ile PRISM-IV'ü birlikte havuzluyor (başlığı da öyle diyor) ve yazarlar kanıt kesinliğini düşük-orta olarak niteliyor — bu sayı PRISM III'e tek başına atfedilemez, bir üst sınır göstergesi olarak okunmalıdır.

Pollack 1996 (PMID 8706448) abstract'ından doğrulananlar: 32 pediatrik YBÜ, 11.165 yatış / 543 ölüm. Skor 17 fizyolojik değişken, 26 aralık. En güçlü öngörücüler: minimum sistolik KB, anormal pupil refleksleri, stupor/koma. Ayrım gücü ROC alanı 0,947 (III-12 türetme) ve 0,958 (III-24 türetme); doğrulama setinde 0,941 ve 0,944.

⚠ PRISM III-12 ve PRISM III-24 AYRI modellerdir. İlki YBÜ'nün ilk 12 saatindeki, ikincisi ilk 24 saatindeki en anormal değerleri kullanır ve Pollack 1996 III-24'ün genel olarak daha iyi performans verdiğini bildirir. Hangi pencereyi kullandığınızı bilerek girin — aynı hastada iki model farklı mortalite riski verir.

⚠ Bant yüzdeleri abstract'ta YOK. PRISM III bir lojistik model olarak sürekli bir mortalite OLASILIĞI üretir; buradaki dört basamak o olasılığın pratik sadeleştirmesidir. Hasta düzeyinde karar için ham olasılık ve ünitenizin kendi kalibrasyonu esastır.

⚠ SKOR TEK BAŞINA MORTALİTE VERMEZ — modelin girdisi skordan ibaret değildir. Pollack 1996 abstract'ı açıkça yazıyor: nihai öngörücülerde skorun yanında *"iki akut ve iki kronik tanı ile dört ek risk faktörü"* de kullanılmıştır. Bu araç yalnız fizyolojik skoru hesaplar; yayınlanmış mortalite tahminini üretmez. (Aynı sınıf: APACHE II'nin tanı kategorisi katsayısı olmadan mortaliteye çevrilememesi.)

⚠ Değişken sayısı: yayın 17, bu araç 15. Pollack 1996 skoru 17 fizyolojik değişken / 26 aralık olarak tanımlar. Buradaki basitleştirilmiş sürüm 15 girdi kullanır ve bileşenleri birleştirir (ör. asidoz tek kalemde, oksijenasyon PaO₂/FiO₂ oranı olarak). Hangi ağırlıkların ne kadar saptığı abstract'tan hesaplanamaz — orijinal katsayı tablosu yayının abstract'ında yoktur.

⚠ Yaş stratifikasyonu modelin parçasıdır ama bu araçta yaş girdisi YOKTUR. Pollack 1996: normal değerleri yaşla değişen fizyolojik değişkenler dört yaş grubuna göre katmanlanmıştır — *yenidoğan, süt çocuğu, çocuk, adolesan*. Buradaki "Yaşa göre düşük/yüksek" seçenekleri bu yargıyı KULLANICIYA bırakır; yaşa özgü eşikleri kendiniz uygulamanız gerekir.

İlk 12 veya 24 saatteki en kötü değerler kullanılır.

17 fizyolojik değişken değerlendirilir.

Skor arttıkça mortalite riski artar.

Basitleştirilmiş versiyon: temel 7 parametre ile hızlı değerlendirme.