FormülLaboratuvarDahiliyeNefrolojiHematoloji

Transferrin Satürasyonu (TSAT)

TSAT

Serum demiri ve total demir bağlama kapasitesinden (TDBK) transferrin satürasyonunu hesaplar — vücudun demir taşıma kapasitesinin ne kadarının dolu olduğunu gösterir. Demir eksikliği (mutlak ve fonksiyonel ayrımı dahil), kronik hastalık anemisi ve demir yükü hastalıklarının değerlendirmesinde ferritin ile birlikte kullanılır.

⚠ TSAT inflamasyondan etkilenir: serum demiri akut/kronik hastalıkta düşer, TDBK (transferrin) negatif akut faz reaktanı olarak azalır. Tek başına TSAT, kronik hastalık anemisinde demir eksikliğini taklit edebilir veya maskeleyebilir — daima ferritin ve klinik bağlamla birlikte değerlendirin. Sabah açlık örneği tercih edilir.

Ne zaman kullanılır?

Demir eksikliği anemisi (mutlak/fonksiyonel ayrım), demir yükü/hemokromatoz taraması ve kronik böbrek hastalığı anemisinde demir durumunu değerlendirmek için. TSAT tek başına değil, daima ferritin ve klinik bağlamla birlikte yorumlanır.

Serum Demiri

µg/dL

TDBK (Total Demir Bağlama Kapasitesi)

µg/dL

Girişleri doldurup Hesapla'ya basınca sonuç burada görünecek.

Klinik İpuçları

✓

Formül: TSAT (%) = (Serum demiri ÷ TDBK) × 100. Normal aralık yaklaşık %20-45.

✓

TSAT <%20: demir eksikliği düşündürür — mutlak mı fonksiyonel mi olduğu ferritin ile ayrılır. Ferritin de düşükse (genellikle <30 ng/mL) mutlak demir eksikliği; ferritin normal/yüksek + TSAT düşük ise fonksiyonel demir eksikliği.

✓

Fonksiyonel demir eksikliği (Bazeley & Wish 2021): depo demir yeterli ama hepsidin aracılığıyla eritropoeze mobilize edilemiyor — kronik inflamasyon, KBY, malignite. IV demir yanıt verebilir, oral demir genellikle yetersizdir.

✓

İnflamasyon yanıltması (en sık tuzak): serum demiri akut hastalıkta düşer, transferrin (TDBK) negatif akut faz reaktanı olarak azalır, ferritin ise yükselir. Bu nedenle TSAT kronik hastalık anemisinde demir eksikliğini hem taklit hem maskeleyebilir.

✓

TSAT + ferritin matrisi: düşük/düşük → mutlak demir eksikliği · düşük/normal-yüksek → fonksiyonel (kronik hastalık anemisi) · yüksek/yüksek → demir yükü · yüksek/düşük → nadir (hemoliz, örnek veya analiz hatası).

✓

KBY (KDIGO 2012): yetişkinde IV demir denemesi eşiği TSAT ≤%30 + ferritin ≤500 ng/mL; hemodiyaliz hastasında hedef aralık TSAT %20-40. Demir tedavisinde aşırı yüklemeden kaçınmak için TSAT >%50 veya ferritin >800 sınır kabul edilir.

✓

TSAT >%45 (kadın) / >%50 (erkek ve postmenopozal kadın): demir yükü — hemokromatoz taraması (EASL 2022). HFE p.C282Y homozigotta TSAT >%45 + ferritin >200 µg/L (kadın) ya da TSAT >%50 + ferritin >300 µg/L (erkek) tanı için yeterli; diğer genotiplerde demir yükü MR veya biyopsi ile doğrulanır.

✓

Diurnal varyasyon: serum demiri sabah yüksek, akşam %30'a varan düşüş gösterebilir → sabah açlık örneği standarttır.

✓

TSAT <%20 ve demir eksikliği doğrulandıysa IV demir dozu Ganzoni formülü ile hesaplanır (Demir Açığı hesaplayıcısı). Fonksiyonel demir eksikliği şüphesinde retikülosit hemoglobini (RET-He) TSAT'tan bağımsız erken gösterge sağlar (Düzeltilmiş Retikülosit sayfası).

Kaynaklar

Wish JB. Assessing iron status: beyond serum ferritin and transferrin saturation. Clin J Am Soc Nephrol. 2006;1 Suppl 1:S4-S8. (2006)

Bazeley JW, Wish JB. Recent and Emerging Therapies for Iron Deficiency in Anemia of CKD: A Review. Am J Kidney Dis. 2021;79(6):868-876. PMID: 34758368. DOI: 10.1053/j.ajkd.2021.09.017. (KDIGO cercevesi; fonksiyonel ve mutlak demir eksikligi) (2021) · KDIGO 2012 Anemia

European Association for the Study of the Liver. EASL Clinical Practice Guidelines on haemochromatosis. J Hepatol. 2022;77(2):479-502. PMID: 35662478. DOI: 10.1016/j.jhep.2022.03.033. (Cinsiyet-spesifik TSAT esikleri) (2022) · EASL 2022 Haemochromatosis

Snook J, Bhala N, Beales ILP, et al. British Society of Gastroenterology guidelines for the management of iron deficiency anaemia in adults. Gut. 2021;70(11):2030-2051. PMID: 34497146. DOI: 10.1136/gutjnl-2021-325210. (2021) · BSG 2021 Iron Deficiency

v2.0 · 2026-05-26

Girişleri doldurup Hesapla'ya basınca sonuç burada görünecek.

Transferrin Satürasyonu (TSAT) Hakkında

Ne zaman kullanılır: Demir eksikliği anemisi (mutlak/fonksiyonel ayrım), demir yükü/hemokromatoz taraması ve kronik böbrek hastalığı anemisinde demir durumunu değerlendirmek için. TSAT tek başına değil, daima ferritin ve klinik bağlamla birlikte yorumlanır.

Gerekli girdiler: Serum Demiri, TDBK (Total Demir Bağlama Kapasitesi). Bu araç matematiksel bir formül kullanarak sonuç üretir.

Yorumlama:

Düşük (Demir Eksikliği): Demir eksikliği düşünülmeli; ferritin ile mutlak/fonksiyonel ayrımı yapılmalı
Normal: Normal transferrin satürasyonu
Yüksek (Demir Yükü): Demir yükü/hemokromatoz araştırılmalı (erkekte >%50 eşiği); ferritin ve gerekirse HFE/MR ile doğrula

Kısıtlamalar: Akut faz reaktanı olarak inflamasyonda yanıltıcıdır; ferritinsiz tek başına yorumlanmamalı. Diurnal varyasyon gösterir; sabah açlık örneği önerilir. Hemokromatoz tanısı tek başına TSAT ile konmaz — ferritin + HFE genetik testi, gerekirse MR/biyopsi gerekir (EASL 2022).

Son güncelleme: 2026-05-26 · Versiyon: 2.0 · 4 kaynak · Bu hesaplayıcı klinik kararın yerine geçmez.