LDL Kolesterol Hesaplama (Friedewald)

Friedewald formülü: LDL = Total Kolesterol − HDL − (Trigliserid / 5).

⚠ TG >400 mg/dL → Friedewald GEÇERSİZ; Sampson-NIH varyantına geçin veya direkt LDL ölçümü isteyin.

⚠ LDL <70 mg/dL veya non-fasting örnek → Friedewald düşük tahmin yapar; Sampson-NIH (2020, PMID 32101259) bu aralıkta daha doğrudur (TG ≤800 mg/dL).

Bu hesaplayıcıda Sampson-NIH varyantı mevcuttur (formül seçici üstten): LDL = TC/0.948 − HDL/0.971 − [TG/8.56 + (TG×nonHDL)/2140 − TG²/16100] − 9.44.

⚠ Martin-Hopkins (2013, PMID 24240933) 180-hücreli TG × non-HDL tablo tabanlı bir 'adjustable factor' kullanır — bu platformda implement edilmedi (tablo kopyalama hatası riski). Laboratuvar direkt LDL ölçümü veya https://ldlcalculator.com (Johns Hopkins resmi calculator) kullanımı önerilir.

ESC 2019/2021 lipid kılavuzları agresif LDL hedefleri koyar (çok yüksek risk <55 mg/dL, aşırı yüksek <40 mg/dL) — düşük LDL aralığında Sampson-NIH tercih edilmelidir.

⚠ KILAVUZ KONUMU — K155 DÜZELTMESİ (2026-08-20): Bu maddede daha önce «NLA 2021 ve Canadian Society of Clinical Chemists Sampson-NIH'i tercih edilen yöntem olarak öneriyor» yazıyordu. Bu iddia kaynağın kendisiyle çelişiyor. NLA 2021 bilimsel bildirisi (Wilson PWF ve ark., J Clin Lipidol 2021;15(5):629-648, PMID 34802986) abstract'ında Martin/Hopkins yöntemini önerir — LDL-C aralığının tamamında ve TG 399 mg/dL'ye kadar; ve TG ≥400 mg/dL için *«LDL-C tahmin denklemleri şu anda önerilmemektedir, yeni yöntemler değerlendirilmektedir»* der. Sampson-NIH bu bildiride tercih edilen yöntem olarak GEÇMEZ. CSCC iddiasının ise hiçbir kaynağı yoktu; kaldırıldı.

Sampson-NIH'in kendi kanıtı ayrı durur: Sampson 2020 (PMID 32101259, JAMA Cardiol) β-kuantifikasyona karşı Friedewald ve Martin'den daha doğru olduğunu ve TG 400-800 mg/dL aralığında tedavi grubu yanlış sınıflamasını %35 azalttığını bildirir. Araç bu nedenle varyantı SUNMAYA devam eder — ama artık kılavuzun kendi konumunu da yazar: bu aralıkta tercih edilen yol direkt LDL-C ölçümü ya da non-HDL-C/ApoB'dir.

⚠ Martin-Hopkins bu platformda implement DEĞİLDİR (yukarıdaki maddeye bakın) — yani NLA 2021'in ilk sırada önerdiği yöntem burada YOK. Bu bir eksikliktir, gizlenmiyor: TG 150-399 aralığında laboratuvarın Martin-Hopkins raporu ya da direkt ölçüm tercih edilmelidir.