FormülLaboratuvarAcil TıpDahiliyeYoğun Bakım

Osmolal Açık (Osmol Gap)

Ölçülen ve hesaplanan ozmolarite arasındaki farkı hesaplar. Toksik alkol zehirlenmesi taramasında kullanılır.

Ne zaman kullanılır?

Metanol, etilen glikol veya diğer toksik alkol zehirlenmesi şüphesinde.

Ölçülen serum ozmolalitesi

mOsm/kg

Ozmometreyle (donma noktasi alcalmasi) ÖLÇÜLEN değer; birimi mOsm/kg H₂O'dur. Bu alan bir ÖZMOLALİTE ister — hesaplanan tahmin (2×Na + glukoz/18 + BUN/2,8) ise bir ÖZMOLARİTEDİR (mmol/L). İki niceliğin birimi FARKLIDIR ve bu araç ikisini doğrudan çıkarır; ayrıntı ve kaynak için kısıtlamalar bölümüne bakın.

Sodyum

mEq/L

Glukoz

mg/dL

BUN (üre azotu)

Bu alan ÜRE AZOTU (BUN) ister, ÜRE değil: formüldeki 2,8 böleni azotun molekül ağırlığından (28) gelir. Türkiye laboratuvarları genellikle ÜRE raporlar — Üre = BUN × 2,14. Elinizdeki değer ÜRE ise birim seçicisinden "mg/dL (üre)" seçin; araç çevirmeyi kendisi yapar. ÜRE değerini BUN sanıp girmek hesaplanan ozmolariteyi BÜYÜTÜR ve osmolal açığı KÜÇÜLTÜR — yani toksik alkol taraması yanlış NEGATİF yöne kayar.

Girişleri doldurup Hesapla'ya basınca sonuç burada görünecek.

Klinik İpuçları

✓

Normal osmolal gap: < 10 mOsm/kg.

✓

> 10: toksik alkol alımı düşünülmeli.

✓

Etanol dahil edilirse daha spesifik olur.

✓

K174 ÖLÇÜMÜ — 10 eşiğinin YAYIMLANMIŞ tek performansı: Lynd 2008 (PMID 18442409, n=131, 20 hasta antidot eşiğinin üstünde) antidot gerektiren hastaları yakalamada duyarlılık 0,90 ve özgüllük 0,22; DİYALİZ gerektiren hastalarda duyarlılık ve negatif kestirim değeri 1. ⚠ O çalışma Smithline-Gardner denklemini ETANOL KATSAYISIYLA (1 ve 1,25 mOsm/mM) kullanır; BU ARAÇ ETANOLÜ HİÇ ALMAZ, dolayısıyla rakamlar bu ekrana taşınamaz — eşik ANILAN yayında ölçülmüştür ama BU denklemde değil.

✓

Purssell 2004 (PMID 15862085): osmol gap için türetilmiş denklemler uygun biçimde DOĞRULANMAMIŞTIR ve yöntemin tanısal yararı, zehirlenmemiş popülasyondan kuramsal olarak genellenmiştir — yani HİPOTETİK kalmaktadır.

Kaynaklar

Kraut JA, Mullins ME. Toxic Alcohols. N Engl J Med. 2018;378(3):270-280.

Lynd LD, Richardson KJ, Purssell RA, Abu-Laban RB, Brubacher JR, Lepik KJ, Sivilotti MLA. An evaluation of the osmole gap as a screening test for toxic alcohol poisoning. BMC Emerg Med. 2008;8:5.

Purssell RA, Lynd LD, Koga Y. The use of the osmole gap as a screening test for the presence of exogenous substances. Toxicol Rev. 2004;23(3):189-202.

Koga Y, Purssell RA, Lynd LD. The irrationality of the present use of the osmole gap: applicable physical chemistry principles and recommendations to improve the validity of current practices. Toxicol Rev. 2004;23(3):203-211. PMID: 15862086. DOI: 10.2165/00139709-200423030-00006. (Purssell 2004 ile AYNI SAYIDA, bitisik sayfalar 189-202 / 203-11, ayni uc yazar. K176: OKUNDU, formule DOKUNULMADI.) · Toxicol Rev (2004)

v1.4.0 · 2026-08-21

Girişleri doldurup Hesapla'ya basınca sonuç burada görünecek.

Osmolal Açık (Osmol Gap) Hakkında

Ölçülen ve hesaplanan ozmolarite arasındaki farkı hesaplar. Toksik alkol zehirlenmesi taramasında kullanılır.

Ne zaman kullanılır: Metanol, etilen glikol veya diğer toksik alkol zehirlenmesi şüphesinde.

Gerekli girdiler: Ölçülen serum ozmolalitesi, Sodyum, Glukoz, BUN (üre azotu). Bu araç matematiksel bir formül kullanarak sonuç üretir.

Yorumlama:

Normal: Osmolal gap normal sınırlarda
Artmış: Toksik alkol alımı düşünülmeli
Belirgin Artmış: Metanol veya etilen glikol zehirlenmesi kuvvetle düşünülmeli

Kısıtlamalar: Normal osmolal gap toksik alkol alımını dışlamaz (geç başvuru). Etanol dahil edilmezse yanlış yüksek çıkabilir. 10 mOsm/kg eşiğinin ÖZGÜLLÜĞÜ DÜŞÜKTÜR — Lynd 2008 (PMID 18442409) 131 hastada 0,22 bulur. Yani eşiği aşmak TEK BAŞINA toksik alkol alımını DÜŞÜNDÜRMEZ; zehirlenmemiş hastaların çoğu da eşiği aşar. O ölçüm ETANOLÜ İÇEREN bir denklemle yapılmıştır, bu araç etanolü almaz. Osmol gap yönteminin kendisi tartışmalıdır: Purssell 2004 (PMID 15862085) türetilmiş denklemlerin uygun biçimde DOĞRULANMADIĞINI ve klinik yararın HİPOTETİK kaldığını bildirir. Şüphe varsa metanol/etilen glikol düzeyi doğrudan ölçülmelidir. ARİTMETİĞİN KENDİSİ BİRİM OLARAK TARTIŞMALIDIR. Koga 2004 (PMID 15862086) — Purssell 2004'ün aynı sayıdaki kardeş makalesi, aynı üç yazar — ölçülen ozmolaliteden (mmol/kg H₂O) hesaplanan molariteyi (mmol/L) çıkarmanın "matematiksel olarak sağlam olmadığını" savunur; ozmolalitenin önce ozmolariteye çevrilmesini (ağırlık yüzdesi + yoğunluk gerekir) ve sonuca "osmolar açık" denmesini önerir. Ayrıca serumun ideal çözelti sayılmasının hatalı olduğunu, ozmotik katsayının (φ) uygulanması gerektiğini yazar. BU ARAÇ HİÇBİR DÜZELTME UYGULAMAZ ve bu bilinçlidir: 10 ile 25 eşikleri DÜZELTİLMEMİŞ açıktan türemiştir, dolayısıyla aritmetiği düzeltip eşiği bırakmak hastaları sessizce bant değiştirirdi. Ölçüldü: 3461 noktalık ızgarada %0,1'lik bir düzeltme (f=0,999) bile 37 noktanın bandını değiştiriyor — yani düzeltme bir yuvarlama ayrıntısı DEĞİLDİR.

Son güncelleme: 2026-08-21 · Versiyon: 1.4.0 · 4 kaynak · Bu hesaplayıcı klinik kararın yerine geçmez.