FormülLaboratuvarGastroenterolojiDahiliye

SAAG (Serum-Asit Albümin Gradiyenti)

SAAG

Asit etiyolojisinde portal hipertansiyon varlığını ayırt eder.

⚠ **SAAG yalnız portal HT/non-portal HT KABA AYRIMI içindir** — asit etiyolojisinin tam tanımını vermez. Ciddi hipoalbüminemi (<1.1 g/dL), şilöz/hemorajik asit ve miks tablolarda doğruluk düşer. AASLD 2021 önerisi: **SAAG + AFTP** birlikte değerlendirilmelidir (siroz vs kardiyak ayrımı için). Yeni asitte mutlaka ek tetkikler: hücre sayımı (SBP), kültür, gerekirse sitoloji ve ADA. SAAG tek başına klinik kararın temeli olmamalıdır.

Ne zaman kullanılır?

Yeni saptanan asitte portal HT kaynaklı mı (siroz) yoksa non-portal HT mi olduğunu belirlemek için.

Serum Albümin

g/dL

Asit Albümin

g/dL

Girişleri doldurup Hesapla'ya basınca sonuç burada görünecek.

Klinik İpuçları

✓

Runyon 1992 Ann Intern Med orijinal (PMID 1616215): 901 hasta serum + asit eşleştirilmiş örneği. Eski 'eksuda/transuda' (ascitic fluid total protein) konseptine üstün — %96.7 doğruluk.

✓

Formül: SAAG = Serum albümin − Asit albümin (her ikisi de aynı gün ölçülmeli).

✓

Yorum:

SAAG ≥1.1 g/dL: Portal hipertansiyon (%97 doğruluk)

Siroz (en sık)

Kalp yetmezliği (KKY)

Budd-Chiari sendromu

Portal ven trombozu

Massif karaciğer metastazı (sinüzoidal portal HT)

Konstrüktif perikardit

Hipoalbüminemi (idiyopatik portal fibrosis)

SAAG <1.1 g/dL: Non-portal HT

Peritoneal karsinomatoz

Tüberküloz peritoniti

Pankreatik asit

Nefrotik sendrom

Bilier asit

Serositis (lupus, vaskülit)

✓

AASLD 2021 Ascites Guideline (Aithal PMID 33269523): SAAG hâlâ ilk basamak diferansiyel araç. Ek olarak asit total protein (AFTP) önerilir:

SAAG ≥1.1 + AFTP <2.5 g/dL: Siroz

SAAG ≥1.1 + AFTP ≥2.5 g/dL: Kardiyak (KKY) — BNP/NT-proBNP ekokardiyografi düşünülmeli

SAAG <1.1 + AFTP yüksek: Sekonder peritonit, malignite

✓

Ek değerlendirmeler (asit analizi):

Hücre sayımı: PMN ≥250/µL → SBP (spontan bakteriyel peritonit)

Kültür: Yatak başı kan kültürü şişesine ekim

Sitoloji: Maligniteden şüphe varsa

Adenosin deaminaz (ADA): TB peritonit şüphesi (>40 U/L)

✓

KRİTİK SINIRLILIKLAR:

Serum albümin <1.1 g/dL olan hastalarda yanlış düşük SAAG (cirrhozis hastalarının <%1'i)

Serum + asit eşzamanlı alınmamışsa doğruluk düşer

Şilöz asit, hemorajik asit, malignite-ilişkili asit miks tablo verebilir

Tedavi görmüş asit (diüretik, parasentez sonrası): doğruluk korunur

Albümin transfüzyonu sonrası SAAG yorumlanmaz

✓

Türkiye bağlamında: Cirrhotic asit en sık etiyoloji (HBV + alkol + MASLD). TB peritonit hâlâ önemli ayırıcı tanı (özellikle endemik bölgelerde).

Kaynaklar

Runyon BA, Montano AA, Akriviadis EA, Antillon MR, Irving MA, McHutchison JG. The serum-ascites albumin gradient is superior to the exudate-transudate concept in the differential diagnosis of ascites. Ann Intern Med. 1992;117(3):215-220. PMID: 1616215. DOI: 10.7326/0003-4819-117-3-215. (1992)

Aithal GP, Palaniyappan N, China L, et al. Guidelines on the management of ascites in cirrhosis. Gut. 2021;70(1):9-29. PMID: 33269523. DOI: 10.1136/gutjnl-2020-321790. (2021) · BSG/BASL 2021 Ascites

European Association for the Study of the Liver. EASL Clinical Practice Guidelines for the management of patients with decompensated cirrhosis. J Hepatol. 2018;69(2):406-460. PMID: 29653741. DOI: 10.1016/j.jhep.2018.03.024. (2018) · EASL 2018 Decompensated Cirrhosis

Runyon BA. Introduction to the revised American Association for the Study of Liver Diseases Practice Guideline management of adult patients with ascites due to cirrhosis 2012. Hepatology. 2013;57(4):1651-1653. PMID: 23463403. DOI: 10.1002/hep.26359. (2013) · AASLD 2012 Ascites

v2.0 · 2026-04-26

Girişleri doldurup Hesapla'ya basınca sonuç burada görünecek.