FormülFizikselAcil TıpCerrahi

Yanık Yüzey Alanı — TBSA (9'lar Kuralı)

TBSA

Erişkinlerde 9'lar kuralı ile toplam yanık yüzey alanını hesaplar. Sıvı resüsitasyonu planlamasında kullanılır.

⚠ ⚠ **TBSA BİR TAHMİNDİR VE HATASI SİSTEMATİKTİR.** Pham 2019 sistematik derlemesi (26 çalışma) sağlayıcı düzeyinden bağımsız olarak **%5 ile %339 arasında** yanlış hesaplama bildiriyor; **%20'nin altındaki** yanıklar orantısız biçimde FAZLA tahmin ediliyor ve bu, gereksiz yanık merkezi sevkine (**%77'ye varan** oranda) ve fazla resüsitasyona yol açıyor. 9'lar kuralı hastanın **beden kütle indeksi, ırk, yaş ve cinsiyet** farklarını hesaba KATMAZ. Bu araç bir ekran tahmini verir; yanık merkezi değerlendirmesinin yerine geçmez.

Ne zaman kullanılır?

Yanık hastalarında TBSA tahmininde. Parkland formülü için gerekli girdiyi sağlar.

Baş ve Boyun

Sol Üst Ekstremite

Sağ Üst Ekstremite

Gövde Ön

Gövde Arka

Sol Alt Ekstremite

Sağ Alt Ekstremite

Perine

Girişleri doldurup Hesapla'ya basınca sonuç burada görünecek.

Klinik İpuçları

✓

Erişkin 9'lar kuralı: baş %9, her kol %9, gövde ön %18, gövde arka %18, her bacak %18, perine %1.

✓

Avuç içi ≈ %1 TBSA (küçük yanıklar için kullanışlı).

✓

KAYNAK DURUMU — 9'lar kuralının değerleri kendi yayınından DOĞRULANAMAZ: Wallace 1951 (PMID 14805109) PubMed'de abstract'sızdır; 9/18/1 dağılımı yerleşik bir konvansiyondur ve bu araçta değiştirilmemiştir. Aynı sınıf `gcs` ve `hunt-hess` kaynaklarında da kayıtlıdır.

✓

Bu aracın 'Kısmi' seçenekleri (%4.5 ve %9) bir KONVANSİYONDUR, 9'lar kuralının tanımı DEĞİLDİR. Kural bölgeyi tam ya da yok diye tanımlar; yarım değerler bu aracın granülerlik tercihidir. Bölgenin küçük bir kısmı yanmışsa avuç içi kuralı (≈%1) daha isabetlidir.

✓

Pham 2019 (PMID 30247559) — tahmin hatasının büyüklüğü ve YÖNÜ: 26 çalışmalık sistematik derleme, hata aralığı %5-339; <%20 TBSA yanıklar orantısız FAZLA tahmin ediliyor. Sonuç: küçük yanıklar fazla tahmin edilip fazla resüsite ediliyor, büyük yanıklarda eğilim TERS. Sevkin %77'ye varan kısmı uygunsuz.

✓

Chan 2011 (PMID 22487668) — çocukta hata daha büyük: sevk eden merkezin ölçümü 61 çocuğun 48'inde (%79) hatalıydı; fazla tahmin / eksik tahmin oranı 2.2, özellikle >%10 TBSA'da (p=0,002).

✓

Sevk eşiği ile resüsitasyon eşiği ayrı sorulardır. Bu araç yalnız yüzey alanı verir; erişkinde formal sıvı resüsitasyonunun kapsamı ABA kılavuzunda ≥%20 TBSA'dır.

✓

1. derece (yalnız eritem) yanıklar hesaba KATILMAZ — eritemin dahil edilmesi bildirilmiş hata kaynaklarından biridir.

Kaynaklar

Wallace AB. The exposure treatment of burns. Lancet. 1951;1(6653):501-504. PMID: 14805109. DOI: 10.1016/s0140-6736(51)91975-7. (PubMed'de abstract YOK — 9'lar kuralı degerleri bu kayittan dogrulanamaz.) · Lancet (1951)

Pham C, Collier Z, Gillenwater J. Changing the Way We Think About Burn Size Estimation. J Burn Care Res. 2019;40(1):1-11. PMID: 30247559. DOI: 10.1093/jbcr/iry050. (26 calismalik sistematik derleme; TBSA yanlis hesaplama %5-339.) · J Burn Care Res (2019)

Chan QE, Barzi F, Cheney L, Harvey JG, Holland AJA. Burn size estimation in children: still a problem. Emerg Med Australas. 2011;24(2):181-186. PMID: 22487668. DOI: 10.1111/j.1742-6723.2011.01511.x. · Emerg Med Australas (2011)

v1.1.0 · 2026-08-08

Girişleri doldurup Hesapla'ya basınca sonuç burada görünecek.

Yanık Yüzey Alanı — TBSA (9'lar Kuralı) Hakkında

Erişkinlerde 9'lar kuralı ile toplam yanık yüzey alanını hesaplar. Sıvı resüsitasyonu planlamasında kullanılır.

Ne zaman kullanılır: Yanık hastalarında TBSA tahmininde. Parkland formülü için gerekli girdiyi sağlar.

Gerekli girdiler: Baş ve Boyun, Sol Üst Ekstremite, Sağ Üst Ekstremite, Gövde Ön, Gövde Arka, Sol Alt Ekstremite, Sağ Alt Ekstremite, Perine. Bu araç matematiksel bir formül kullanarak sonuç üretir.

Yorumlama:

Küçük Yanık: Genellikle ayaktan tedavi
Orta Yanık: Yatış düşünülmeli, sıvı takibi
Major Yanık: Yanık merkezi, sıvı resüsitasyonu (Parkland)

Kısıtlamalar: Çocuklarda 9'lar kuralı farklıdır (Lund-Browder tercih edilir). 1. derece (yüzeyel) yanıklar TBSA hesabına dahil edilmez. K65 (2026-08-08): 'Kısmi' seçenekleri yarım bölge değeri verir; 9'lar kuralı ara değer TANIMLAMAZ. Bölgenin küçük bir kısmı yanmışsa bu seçenek yanık alanını olduğundan büyük gösterir. K65 (2026-08-08): 9'lar kuralı beden kütle indeksi, ırk, yaş ve cinsiyet farklarını hesaba katmaz (Pham 2019). Obez hastada gövdenin payı, çocukta başın payı gerçek dağılımdan sapar. K65 (2026-08-08): bu aracın çıktısı doğrudan Parkland/ABA sıvı hacmini çarpar. TBSA'daki her hata, verilecek sıvıya AYNI ORANDA yansır.

Son güncelleme: 2026-08-08 · Versiyon: 1.1.0 · 3 kaynak · Bu hesaplayıcı klinik kararın yerine geçmez.