FormülRiskKadın Doğum

VBAC Başarı Olasılığı (Grobman 2021 — antenatal danışmanlık)

VBAC

Sezaryen sonrası vajinal doğum (SSVD/VBAC) başarı olasılığını gebelik takibi (antenatal) döneminde tahmin eden Grobman 2021 ırk-bağımsız MFMU (Maternal-Fetal Medicine Units, ABD) lojistik regresyon modeli. 7 değişkenli, AUC (eğri altı alan) 0,75. 2007 modelinin ırk/etnisite içeren sürümünün yerine kullanılır (ACOG — American College of Obstetricians and Gynecologists, Practice Advisory, Aralık 2021).

Ne zaman kullanılır?

Önceden bir kez alt segment transvers sezaryen geçirmiş gebelerde TOLAC (sezaryen sonrası doğum denemesi) danışmanlığı için ilk antenatal vizitte. Servikal değerlendirme gerektirmez; gebelik takibinde, doğumdan haftalar veya aylar önce kullanılır. Doğumhane başvurusunda intrapartum karar için Flamm Admission Skoru tercih edilir.

Maternal yaş

yıl

Doğum sırasındaki maternal yaş. Yaş arttıkça VBAC başarı olasılığı düşer (β = −0,023).

Gebelik öncesi kilo

Gebelik öncesi kilo. Kilo arttıkça başarı olasılığı düşer (β = −0,024). Modelde BMI değil, doğrudan kilo (kg) kullanılır.

Boy

Maternal boy (cm). Boy arttıkça başarı olasılığı yükselir (β = +0,056); pelvis kapasitesinin dolaylı göstergesidir.

Önceki sezaryen 'arrest/dystocia' nedeniyle mi yapıldı?

Sefalopelvik uyumsuzluk (CPD), eylemde ilerleyememe (failure to progress), başarısız indüksiyon = EVET (β = −0,597, başarıyı düşürür). Fetal distres, makat geliş, plasenta previa, elektif endikasyon vb. = HAYIR.

Sadece sezaryen ÖNCESİ vajinal doğum öyküsü var mı?

Yalnızca sezaryen ÖNCESİ vajinal doğum (sonrasında VBAC YOK) = EVET (β = +0,868). Sezaryen sonrası başarılı VBAC öyküsü varsa bu HAYIR — onu bir alttaki alanda işaretleyiniz.

Önceden başarılı VBAC öyküsü var mı?

En güçlü pozitif yordayıcı (β = +1,869). Önceden bir sezaryen sonrası başarılı vajinal doğum yapmış ise EVET (yeni VBAC olasılığını yaklaşık 6,5 kat artırır).

İlaç tedavisi gerektiren kronik hipertansiyon var mı?

İlaç tedavisi gören kronik hipertansiyon (β = −0,966). 2021 modelinde ırk/etnisite değişkeninin yerine eklenmiştir. Yalnızca tedavi gören kronik HT 'evet'tir; gebelik kaynaklı hipertansiyon (gestasyonel HT) ve preeklampsi farklı kategoridir ve modele girmez.

Girişleri doldurup Hesapla'ya basınca sonuç burada görünecek.

Klinik İpuçları

✓

Önceki başarılı VBAC en güçlü tek yordayıcıdır (β = +1,869; OR — odds ratio yaklaşık 6,5). 2021 modelinde de en yüksek pozitif katsayıya sahiptir.

✓

ACOG Practice Advisory (Aralık 2021): Hesaplayıcı skorları TOLAC erişimini kısıtlamak için kullanılmamalıdır. Skor düşükse TOLAC dışlanmaz; skor yüksekse TOLAC otomatik olarak önerilmez. Skor yalnızca paylaşımlı karar verme aracıdır.

✓

İlaç tedavisi gören kronik hipertansiyon 2021 modelinde ırk/etnisite değişkeninin yerine eklenmiştir (β = −0,966). Eski 2007 modelinde Afrika kökenli Amerikalı ve Hispanik kategorileri ayrı bir değişken olarak yer alıyordu; 2021 ırk-bağımsız model bu yapıyı kaldırmıştır.

✓

Kilo doğrudan kullanılır, BMI değil. 2021 modeli ham gebelik öncesi kilo (kg) ve boy (cm) ile çalışır; BMI (vücut kitle indeksi) hesaplanıp kullanılmaz.

✓

Antenatal ile başvuru (admission) ayrımı: Bu hesaplayıcı gebelik takibinde kullanılır (servikal muayene gerekmez). Doğumhane başvurusunda Flamm Admission Skoru (Flamm 1997, PMID 9397100) tercih edilir.

✓

Model performansı: AUC 0,75 (2007 ile aynı). Irk/etnisite kaldırıldığında istatistiksel performans düşmemiştir. Dış validasyon: Ürdün AUC 0,65; Çin AUC 0,83; Etiyopya AUC 0,75.

✓

Türkiye bağlamı: T.C. Sağlık Bakanlığı 2024 verilerine göre Türkiye'de sezaryen oranı %61,5'tir; DSÖ (Dünya Sağlık Örgütü) referans aralığı %15 civarındadır. Bu hesaplayıcı bir politika aracı değil, bireyselleştirilmiş paylaşımlı karar verme için bilgilendirme aracıdır.

Kaynaklar

Grobman WA, Sandoval G, Rice MM, et al. Prediction of vaginal birth after cesarean delivery in term gestations: a calculator without race and ethnicity. (MFMU Ağı 2021 ırk-bağımsız antenatal modeli) · Am J Obstet Gynecol (2021)

Grobman WA, Lai Y, Landon MB, et al. Development of a nomogram for prediction of vaginal birth after cesarean delivery (orijinal 2007 modeli — ırk değişkeni içerir, artık kullanılmamaktadır). · Obstet Gynecol (2007)

ACOG Practice Bulletin No. 205: Vaginal Birth After Cesarean Delivery. · Obstet Gynecol (2019)

ACOG Practice Advisory: Counseling Regarding Approach to Delivery After Cesarean and the Use of a Vaginal Birth After Cesarean Calculator. · ACOG (2021)

Flamm BL, Geiger AM. Vaginal birth after cesarean delivery: an admission scoring system (intrapartum/admission alternatif). · Obstet Gynecol (1997)

T.C. Sağlık Bakanlığı 30 Eylül 2024 Bülteni: Türkiye'de sezaryen oranı %61,5 (2024). · Sağlık Bakanlığı (2024)

v2.1 · 2026-04-29

Girişleri doldurup Hesapla'ya basınca sonuç burada görünecek.

VBAC Başarı Olasılığı (Grobman 2021 — antenatal danışmanlık) Hakkında

Ne zaman kullanılır: Önceden bir kez alt segment transvers sezaryen geçirmiş gebelerde TOLAC (sezaryen sonrası doğum denemesi) danışmanlığı için ilk antenatal vizitte. Servikal değerlendirme gerektirmez; gebelik takibinde, doğumdan haftalar veya aylar önce kullanılır. Doğumhane başvurusunda intrapartum karar için Flamm Admission Skoru tercih edilir.

Gerekli girdiler: Maternal yaş, Gebelik öncesi kilo, Boy, Önceki sezaryen 'arrest/dystocia' nedeniyle mi yapıldı?, Sadece sezaryen ÖNCESİ vajinal doğum öyküsü var mı?, Önceden başarılı VBAC öyküsü var mı?, İlaç tedavisi gerektiren kronik hipertansiyon var mı?. Bu araç matematiksel bir formül kullanarak sonuç üretir.

Yorumlama:

Düşük başarı olasılığı (<%50): Tahmini VBAC başarı olasılığı %50'nin altında. Başarısız doğum denemesi (TOLAC) durumunda anne ve bebekte morbidite artabileceğinden danışmanlık daha ayrıntılı yapılmalıdır.
Sınırda başarı olasılığı (%50–60): Belirsiz alan. Klinik değerlendirme ve hasta tercihi ön planda olmalıdır.
Orta başarı olasılığı (%60–70): ACOG'a göre uygun adayda ve donanımlı merkezde TOLAC akılcı bir seçenek olarak ele alınabilir.
Yüksek başarı olasılığı (≥%70): Genel ortalamanın üzerinde başarı olasılığı (ACOG ortalaması %60–80). Uygun adayda ve donanımlı merkezde TOLAC güçlü bir seçenek olarak tartışılabilir.

Kısıtlamalar: Bu hesaplayıcı antenatal (gebelik takibi) dönemi içindir; servikal değerlendirme yapılmaz. Doğumhane başvurusunda intrapartum karar için Flamm Admission Skoru tercih edilir. ACOG Practice Advisory (Aralık 2021): VBAC hesaplayıcı skorları TOLAC erişimini kısıtlamak için kullanılmamalıdır. Skor tek başına karar verdirmez — paylaşımlı karar verme süreci esastır. Yalnızca bir kez alt segment transvers sezaryen geçirmiş, tek/sefalik prezentasyonda ve ≥37 hafta gebelikler için valide edilmiştir. Klasik (vertikal) insizyon, T-insizyon veya önceki uterin rüptür öyküsü TOLAC için kontrendikedir. TOLAC sırasında uterin rüptür riski %0,47–1,0 arasında bildirilmektedir (ACOG PB 205 — Practice Bulletin 205, 2019). TOLAC yalnızca 7/24 acil sezaryen ve kan transfüzyonu imkânı olan donanımlı merkezlerde denenmelidir; ev doğumu kontrendikedir. Misoprostol term gebelikte TOLAC indüksiyonunda kullanılmamalıdır; uterin rüptür riskini belirgin biçimde artırdığı için kontrendikedir (ACOG PB 205, 2019; Level A — yüksek kanıt düzeyli öneri). Oksitosin ile indüksiyon veya augmentasyon dikkatle yapılmalıdır. Model ABD MFMU kohortundan türetilmiştir. Türkiye dahil farklı toplumlarda dış validasyonda AUC 0,65–0,83 arasında değişir; lokal kalibrasyon klinik yargı ile bütünleştirilmelidir.

Son güncelleme: 2026-04-29 · Versiyon: 2.1 · 6 kaynak · Bu hesaplayıcı klinik kararın yerine geçmez.