SkorRiskKadın Doğum

VBAC Flamm Skoru (Sezaryen Sonrası Vajinal Doğum)

VBAC Flamm

Sezaryen sonrası vajinal doğum (SSVD/VBAC) başarı olasılığını tahmin eden Flamm & Geiger admission (başvuru) puanlama sistemi. Doğum eylemine başvuruda servikal değerlendirme gerektirir; orijinal çalışma 5022 kadın üzerinde valide edilmiştir (Flamm 1997, Kaiser Permanente, ABD).

⚠ **BU SKOR YALNIZ ŞU GEBEDE KULLANILIR:** BİR kez **alt segment transvers** sezaryen geçirmiş, doğum eylemine başvurmuş (admission), doğum denemesine (TOLAC) uygun gebe. **KESİN KONTRENDİKASYON — skor HESAPLANMAZ:** klasik (vertikal) insizyon, T-insizyon, önceki **uterin rüptür** öyküsü, genişletilmiş transfundal uterin cerrahi, birden fazla önceki sezaryen (kurum protokolüne göre), TOLAC'a engel obstetrik durum (ACOG PB 205, 2019). **Araç bunların hiçbirini SORMAZ** — insizyon tipi, sezaryen sayısı, gebelik haftası ve prezentasyon girdi olarak yoktur; hepsi **varsayılır**. TOLAC yalnız **7/24 acil sezaryen ve kan transfüzyonu** imkânı olan donanımlı merkezde denenir; uterin rüptür riski TOLAC'ta **%0,47–1,0**, planlı tekrarlayan sezaryende **~%0,03**'tür.

Ne zaman kullanılır?

Önceden bir kez alt segment transvers sezaryen geçirmiş, doğum eylemine başvuran (admission) gebelerde TOLAC (sezaryen sonrası doğum denemesi) başarı tahmini için. PRENATAL DANIŞMANLIK ARACI DEĞİLDİR — doğumhane başvurusunda kullanılır. Prenatal/antenatal danışmanlık için 2021 Grobman ırk-bağımsız MFMU (Maternal-Fetal Medicine Units) hesaplayıcısı (PMID 34043983) tercih edilir.

Yaş <40

Maternal yaş 40 yaşından küçük ise işaretleyiniz (+2 puan).

Önceden vajinal doğum öyküsü

Sezaryen ÖNCESİ vajinal doğum +4 puan; sezaryen SONRASI VBAC +5 puan (en güçlü pozitif yordayıcı — başarılı VBAC öyküsü olanlarda yeni VBAC başarısı yaklaşık 9,5 kat artar).

İlk sezaryen endikasyonu distosi / ilerlemeyen eylem miydi?

EVET (rekürren endikasyon, 0 puan): distosi, ilerlemeyen eylem, açılma/iniş durması, CPD (sefalopelvik uyumsuzluk). HAYIR (tekrarlamayan endikasyon, +1 puan): fetal distres, makat/transvers prezentasyon, plasenta previa, preeklampsi, çoğul gebelik, elektif endikasyon.

Serviks efasmanı ≥%75 (başvuruda)

Doğumhane başvurusunda yapılan ilk vajinal muayenede efasman ≥%75 ise +2 puan.

Serviks dilatasyonu ≥4 cm (başvuruda)

Başvuruda dilatasyon ≥4 cm ise +1 puan (aktif faz başlangıcı işareti).

Girişleri doldurup Hesapla'ya basınca sonuç burada görünecek.

Klinik İpuçları

✓

Flamm 1997 (PMID 9397100) abstract-teyitli çapalar: 5022 kadında doğum denemesi; hastalar rastgele türetme ve test gruplarına ayrılmış; lojistik regresyonla beş değişken seçilmiş. Başarı oranı 0–2 puanda %49, 8–10 puanda %95 ve artan puanla doğrusal olarak yükseliyor. Aradaki puan gruplarının oranları (bantlardaki %60–67 ve %77–89) abstract'ta YOK — makalenin tablosundan gelir, bu araçta bağımsız doğrulanmadı.

✓

Önceki başarılı VBAC en güçlü tek yordayıcıdır (+5 puan); başarısız VBAC öyküsü olanlarda da uterin rüptür riski belirgin biçimde değişmez ancak başarı olasılığı düşer.

✓

⚠ K169 (2026-08-21) — BU ARAÇ 11 PUAN ÜRETEBİLİYOR, YAYIMLANMIŞ ÖLÇEK İSE 0–10. Flamm 1997 (PMID 9397100) abstract'ı tabakaları 0–2 ile 8–10 arasında tanımlar, yani ölçeğin tavanı 10'dur. Bu araçta `Önceden vajinal doğum öyküsü` seçeneği +5 taşıdığı için tavan 2+5+1+2+1 = 11 oluyor. Ölçüldü: aracın kendi 48 noktalık ızgarasında 11 üreten tam bir nokta var ve K169 öncesinde o hasta ekranda *«11/10 puan»* görüyor, hiçbir banda düşmüyor (yorum kartı boş) ve 10 puanın oranını kırpılmış olduğu söylenmeden alıyordu.

✓

⚠ VE +5 KATSAYISI DEĞİŞTİRİLMEDİ. Flamm 1997 abstract'ı yalnız *«beş değişken ağırlıklı bir skorlama sistemine dahil edildi»* der; ağırlık tablosunu vermez. Doğrulanamayan bir katsayıyı hafızadan düzeltmek, doğrulanamayan bir sayıyı uydurma bir sayıyla değiştirmek olurdu (PHASES / saps-ii / madrey emsali). K169 sayıyı korudu, ölçek dışılığı adıyla yazdı, üst bandı `Infinity`'ye açtı ve kırpmayı görünür kıldı. 11 puanlık bir hasta için yayımlanmış bir başarı oranı yoktur.

✓

⚠ ARAÇ DÖRT ŞEYİ VARSAYIYOR, HİÇBİRİNİ SORMUYOR (K169): insizyon tipi, önceki sezaryen sayısı, gebelik haftası ve prezentasyon girdi olarak yoktur. Ölçüldü: K169 öncesi 48 noktanın hiçbirinde ekran *«bir kez»* ya da *«transvers»* demiyordu — yalnız 3–4 puan bandının eylem cümlesinde geçiyordu, yani hastaların bir kısmı bu cümleyi hiç görmüyordu. Varsayım artık her ekranda ve formun üstündeki ön uyarıda adıyla yazılı.

✓

Servikal değerlendirme zorunlu — bu skor antenatal danışmanlıkta KULLANILMAZ, doğumhane başvurusunda yapılır. Antenatal değerlendirme için 2021 Grobman ırk-bağımsız MFMU modeli tercih edilir.

✓

Uterin rüptür riski (ACOG PB 205, 2019): TOLAC sırasında %0,47–1,0; planlı tekrarlayan sezaryende yaklaşık %0,03. Önceki klasik (vertikal) insizyon, T-insizyon veya uterin rüptür öyküsü TOLAC için kontrendikedir.

✓

Misoprostol TOLAC'ta KONTRENDİKE (term gebelikte): Uterin rüptür riski belirgin biçimde artar; bildirilen oranlar %6'ya kadar yükselebilir (ACOG PB 205, 2019; Level A — yüksek kanıt düzeyli öneri). Karşılaştırmalı bildirilen oranlar: oksitosin yaklaşık %1,1, PGE2 (prostaglandin E2) yaklaşık %2 — yine de dikkatle kullanılır.

✓

Türkiye bağlamı: T.C. Sağlık Bakanlığı 2024 verilerine göre Türkiye'de sezaryen oranı %61,5'tir; DSÖ (Dünya Sağlık Örgütü) referans aralığı %15 civarındadır. 2024 sonu Bakanlık Eylem Planı: gebe okulu zorunluluğu, anne dostu hastane, primer sezaryen denetimi. VBAC eğitimi ve seçilmiş aday yönetimi öncelikli; bu skor bir politika aracı değil, bireyselleştirilmiş paylaşımlı karar verme için bilgilendirme aracıdır.

✓

Tek skor karar verdirmez. VBAC kararı paylaşımlı karar vermeyi (shared decision-making) gerektirir; yatak başı klinik muayene, geçmiş ameliyat notu, fetal kilo, gestasyonel hafta, interpartum aralık ve merkez deneyimi bütünüyle değerlendirilmelidir.

Kaynaklar

Flamm BL, Geiger AM. Vaginal birth after cesarean delivery: an admission scoring system. · Obstet Gynecol (1997)

ACOG Practice Bulletin No. 205: Vaginal Birth After Cesarean Delivery. · Obstet Gynecol (2019)

Grobman WA, Sandoval G, Rice MM, et al. Prediction of vaginal birth after cesarean delivery in term gestations: a calculator without race and ethnicity (MFMU 2021). · Am J Obstet Gynecol (2021)

ACOG Practice Advisory: Counseling Regarding Approach to Delivery After Cesarean and the Use of a Vaginal Birth After Cesarean Calculator. · ACOG (2021)

T.C. Sağlık Bakanlığı 2022 Sağlık İstatistikleri Yıllığı + 30 Eylül 2024 Bakanlık Bülteni: Türkiye'de sezaryen oranı %61,5 (2024). · Sağlık Bakanlığı (2024)

v2.3.0 · 2026-08-21

Girişleri doldurup Hesapla'ya basınca sonuç burada görünecek.

VBAC Flamm Skoru (Sezaryen Sonrası Vajinal Doğum) Hakkında

Ne zaman kullanılır: Önceden bir kez alt segment transvers sezaryen geçirmiş, doğum eylemine başvuran (admission) gebelerde TOLAC (sezaryen sonrası doğum denemesi) başarı tahmini için. PRENATAL DANIŞMANLIK ARACI DEĞİLDİR — doğumhane başvurusunda kullanılır. Prenatal/antenatal danışmanlık için 2021 Grobman ırk-bağımsız MFMU (Maternal-Fetal Medicine Units) hesaplayıcısı (PMID 34043983) tercih edilir.

Gerekli girdiler: Yaş <40, Önceden vajinal doğum öyküsü, İlk sezaryen endikasyonu distosi / ilerlemeyen eylem miydi?, Serviks efasmanı ≥%75 (başvuruda), Serviks dilatasyonu ≥4 cm (başvuruda). Bu araç birden fazla parametreyi puanlayarak toplam skor üretir.

Yorumlama:

Düşük başarı olasılığı (0–2 puan): Flamm 1997 (PMID 9397100) abstract'ında 0–2 puan grubunda VBAC başarı oranı **%49** olarak bildirilmiştir — bu değer abstract-teyitlidir. Düşük başarı olasılığıdır ancak olanaksız değildir.
Orta başarı olasılığı (3–4 puan): Tahmini VBAC başarı oranı yaklaşık %60–67.
Yüksek başarı olasılığı (5–6 puan): Tahmini VBAC başarı oranı yaklaşık %77–89.
Çok yüksek başarı olasılığı (≥7 puan): Flamm 1997 abstract'ı **8–10 puan** grubu için **%95** verir (abstract-teyitli). Bu bant 7 puanı da kapsar ve **7 puan için ayrı bir oran bildirilmemiştir**; buradaki yaklaşık %93 değeri makalenin puan tablosundan gelir. ⚠ **K169:** bu araçta ulaşılabilir en yüksek skor **11**'dir (yayımlanmış ölçek 0–10) ve 11 puan için yayında bir oran **YOKTUR**; compute o durumda ekrana uyarı basar. Uygun adayda ve donanımlı merkezde TOLAC güçlü bir seçenek olarak tartışılabilir.

Kısıtlamalar: Bu skor doğumhane başvurusunda (admission) kullanılır — prenatal danışmanlık aracı değildir. Antenatal değerlendirme için Grobman 2021 ırk-bağımsız MFMU hesaplayıcısı (PMID 34043983) tercih edilir. Skor tek başına TOLAC kararı verdirmez — paylaşımlı karar verme (shared decision-making) ve klinik bütünleşme gerekir. Sadece 1 kez alt segment transvers sezaryen geçirmiş gebelerde valide edilmiştir. Klasik (vertikal) insizyon, T-insizyon, önceki uterin rüptür veya genişletilmiş transfundal cerrahi öyküsü = TOLAC KONTRENDİKE. TOLAC sırasında uterin rüptür riski %0,47–1,0 arasında bildirilmektedir (ACOG PB 205 — Practice Bulletin 205, 2019). TOLAC yalnızca 7/24 acil sezaryen ve kan transfüzyonu imkânı olan donanımlı merkezlerde denenmelidir; ev doğumu kontrendikedir. Misoprostol term gebelikte TOLAC'ta KONTRENDİKE — uterin rüptür riskini belirgin biçimde artırır (ACOG PB 205, 2019; Level A — yüksek kanıt düzeyli öneri). Oksitosin ile indüksiyon veya augmentasyon dikkatle yapılır. Çoğul gebelik (ikiz), >40 hafta gestasyonel yaş, makrozomi (>4000 g tahmini fetal ağırlık), kısa interpartum aralık (<18 ay) skor başarısının üzerinde başarı oranını DÜŞÜRÜR ve rüptür riskini artırır.

Son güncelleme: 2026-08-21 · Versiyon: 2.3.0 · 5 kaynak · Bu hesaplayıcı klinik kararın yerine geçmez.