SkorRiskKadın Doğum

VBAC Flamm Skoru (Sezaryen Sonrası Vajinal Doğum)

VBAC Flamm

Sezaryen sonrası vajinal doğum (SSVD/VBAC) başarı olasılığını tahmin eden Flamm & Geiger admission (başvuru) puanlama sistemi. Doğum eylemine başvuruda servikal değerlendirme gerektirir; orijinal çalışma 5022 kadın üzerinde valide edilmiştir (Flamm 1997, Kaiser Permanente, ABD).

Ne zaman kullanılır?

Önceden bir kez alt segment transvers sezaryen geçirmiş, doğum eylemine başvuran (admission) gebelerde TOLAC (sezaryen sonrası doğum denemesi) başarı tahmini için. PRENATAL DANIŞMANLIK ARACI DEĞİLDİR — doğumhane başvurusunda kullanılır. Prenatal/antenatal danışmanlık için 2021 Grobman ırk-bağımsız MFMU (Maternal-Fetal Medicine Units) hesaplayıcısı (PMID 34043983) tercih edilir.

Yaş <40

Maternal yaş 40 yaşından küçük ise işaretleyiniz (+2 puan).

Önceden vajinal doğum öyküsü

Sezaryen ÖNCESİ vajinal doğum +4 puan; sezaryen SONRASI VBAC +5 puan (en güçlü pozitif yordayıcı — başarılı VBAC öyküsü olanlarda yeni VBAC başarısı yaklaşık 9,5 kat artar).

İlk sezaryen endikasyonu distosi / ilerlemeyen eylem miydi?

EVET (rekürren endikasyon, 0 puan): distosi, ilerlemeyen eylem, açılma/iniş durması, CPD (sefalopelvik uyumsuzluk). HAYIR (tekrarlamayan endikasyon, +1 puan): fetal distres, makat/transvers prezentasyon, plasenta previa, preeklampsi, çoğul gebelik, elektif endikasyon.

Serviks efasmanı ≥%75 (başvuruda)

Doğumhane başvurusunda yapılan ilk vajinal muayenede efasman ≥%75 ise +2 puan.

Serviks dilatasyonu ≥4 cm (başvuruda)

Başvuruda dilatasyon ≥4 cm ise +1 puan (aktif faz başlangıcı işareti).

Girişleri doldurup Hesapla'ya basınca sonuç burada görünecek.

Klinik İpuçları

✓

Önceki başarılı VBAC en güçlü tek yordayıcıdır (+5 puan); başarısız VBAC öyküsü olanlarda da uterin rüptür riski belirgin biçimde değişmez ancak başarı olasılığı düşer.

✓

Servikal değerlendirme zorunlu — bu skor antenatal danışmanlıkta KULLANILMAZ, doğumhane başvurusunda yapılır. Antenatal değerlendirme için 2021 Grobman ırk-bağımsız MFMU modeli tercih edilir.

✓

Uterin rüptür riski (ACOG PB 205, 2019): TOLAC sırasında %0,47–1,0; planlı tekrarlayan sezaryende yaklaşık %0,03. Önceki klasik (vertikal) insizyon, T-insizyon veya uterin rüptür öyküsü TOLAC için kontrendikedir.

✓

Misoprostol TOLAC'ta KONTRENDİKE (term gebelikte): Uterin rüptür riski belirgin biçimde artar; bildirilen oranlar %6'ya kadar yükselebilir (ACOG PB 205, 2019; Level A — yüksek kanıt düzeyli öneri). Karşılaştırmalı bildirilen oranlar: oksitosin yaklaşık %1,1, PGE2 (prostaglandin E2) yaklaşık %2 — yine de dikkatle kullanılır.

✓

Türkiye bağlamı: T.C. Sağlık Bakanlığı 2024 verilerine göre Türkiye'de sezaryen oranı %61,5'tir; DSÖ (Dünya Sağlık Örgütü) referans aralığı %15 civarındadır. 2024 sonu Bakanlık Eylem Planı: gebe okulu zorunluluğu, anne dostu hastane, primer sezaryen denetimi. VBAC eğitimi ve seçilmiş aday yönetimi öncelikli; bu skor bir politika aracı değil, bireyselleştirilmiş paylaşımlı karar verme için bilgilendirme aracıdır.

✓

Tek skor karar verdirmez. VBAC kararı paylaşımlı karar vermeyi (shared decision-making) gerektirir; yatak başı klinik muayene, geçmiş ameliyat notu, fetal kilo, gestasyonel hafta, interpartum aralık ve merkez deneyimi bütünüyle değerlendirilmelidir.

Kaynaklar

Flamm BL, Geiger AM. Vaginal birth after cesarean delivery: an admission scoring system. · Obstet Gynecol (1997)

ACOG Practice Bulletin No. 205: Vaginal Birth After Cesarean Delivery. · Obstet Gynecol (2019)

Grobman WA, Sandoval G, Rice MM, et al. Prediction of vaginal birth after cesarean delivery in term gestations: a calculator without race and ethnicity (MFMU 2021). · Am J Obstet Gynecol (2021)

ACOG Practice Advisory: Counseling Regarding Approach to Delivery After Cesarean and the Use of a Vaginal Birth After Cesarean Calculator. · ACOG (2021)

T.C. Sağlık Bakanlığı 2022 Sağlık İstatistikleri Yıllığı + 30 Eylül 2024 Bakanlık Bülteni: Türkiye'de sezaryen oranı %61,5 (2024). · Sağlık Bakanlığı (2024)

v2.1 · 2026-04-29

Girişleri doldurup Hesapla'ya basınca sonuç burada görünecek.

VBAC Flamm Skoru (Sezaryen Sonrası Vajinal Doğum) Hakkında

Ne zaman kullanılır: Önceden bir kez alt segment transvers sezaryen geçirmiş, doğum eylemine başvuran (admission) gebelerde TOLAC (sezaryen sonrası doğum denemesi) başarı tahmini için. PRENATAL DANIŞMANLIK ARACI DEĞİLDİR — doğumhane başvurusunda kullanılır. Prenatal/antenatal danışmanlık için 2021 Grobman ırk-bağımsız MFMU (Maternal-Fetal Medicine Units) hesaplayıcısı (PMID 34043983) tercih edilir.

Gerekli girdiler: Yaş <40, Önceden vajinal doğum öyküsü, İlk sezaryen endikasyonu distosi / ilerlemeyen eylem miydi?, Serviks efasmanı ≥%75 (başvuruda), Serviks dilatasyonu ≥4 cm (başvuruda). Bu araç birden fazla parametreyi puanlayarak toplam skor üretir.

Yorumlama:

Düşük başarı olasılığı (0–2 puan): Flamm orijinal çalışmasında 0–2 puan grubunda VBAC başarı oranı yaklaşık %49 olarak bildirilmiştir. Düşük başarı olasılığıdır ancak olanaksız değildir.
Orta başarı olasılığı (3–4 puan): Tahmini VBAC başarı oranı yaklaşık %60–67.
Yüksek başarı olasılığı (5–6 puan): Tahmini VBAC başarı oranı yaklaşık %77–89. Flamm orijinal çalışmasında cut-off ≥5 puan için sensitivite %69, spesifite %65 olarak bildirilmiştir.
Çok yüksek başarı olasılığı (≥7 puan): Tahmini VBAC başarı oranı yaklaşık %93–95 (8–10 puan). Uygun adayda ve donanımlı merkezde TOLAC güçlü bir seçenek olarak tartışılabilir.

Kısıtlamalar: Bu skor doğumhane başvurusunda (admission) kullanılır — prenatal danışmanlık aracı değildir. Antenatal değerlendirme için Grobman 2021 ırk-bağımsız MFMU hesaplayıcısı (PMID 34043983) tercih edilir. Skor tek başına TOLAC kararı verdirmez — paylaşımlı karar verme (shared decision-making) ve klinik bütünleşme gerekir. Sadece 1 kez alt segment transvers sezaryen geçirmiş gebelerde valide edilmiştir. Klasik (vertikal) insizyon, T-insizyon, önceki uterin rüptür veya genişletilmiş transfundal cerrahi öyküsü = TOLAC KONTRENDİKE. TOLAC sırasında uterin rüptür riski %0,47–1,0 arasında bildirilmektedir (ACOG PB 205 — Practice Bulletin 205, 2019). TOLAC yalnızca 7/24 acil sezaryen ve kan transfüzyonu imkânı olan donanımlı merkezlerde denenmelidir; ev doğumu kontrendikedir. Misoprostol term gebelikte TOLAC'ta KONTRENDİKE — uterin rüptür riskini belirgin biçimde artırır (ACOG PB 205, 2019; Level A — yüksek kanıt düzeyli öneri). Oksitosin ile indüksiyon veya augmentasyon dikkatle yapılır. Çoğul gebelik (ikiz), >40 hafta gestasyonel yaş, makrozomi (>4000 g tahmini fetal ağırlık), kısa interpartum aralık (<18 ay) skor başarısının üzerinde başarı oranını DÜŞÜRÜR ve rüptür riskini artırır.

Son güncelleme: 2026-04-29 · Versiyon: 2.1 · 5 kaynak · Bu hesaplayıcı klinik kararın yerine geçmez.