FormülDozlamaNörolojiAcil TıpKardiyolojiGöğüs Hastalıkları

Alteplaz (tPA) Doz Hesaplama

tPA

Akut iskemik inme ve yüksek riskli Pulmoner Emboli (PE) durumunda alteplaz — tPA (tissue Plasminogen Activator, doku plazminojen aktivatörü) IV (intravenöz) trombolitik dozunu endikasyona göre hesaplar. AHA/ASA (American Heart Association / American Stroke Association) 2026 ve ESC (European Society of Cardiology) 2019 kılavuzları temel alınmıştır.

⚠ **KESİN KONTRENDİKASYONLAR (alteplaz başlanmaz):** İntrakranyal kanama öyküsü, son 3 ayda iskemik inme veya ciddi kafa travması, intrakranyal/spinal cerrahi son 3 ay, aktif iç kanama, akut kanama diyatezi, INR (International Normalized Ratio) >1.7 (warfarin alıyorsa), trombosit <100.000/µL, 48 saat içinde tedavi dozu LMWH (Low Molecular Weight Heparin — düşük moleküler ağırlıklı heparin), son 24 saat içinde DOAC (Direct Oral Anticoagulant — direkt oral antikoagülan; idarucizumab/andexanet ile geri çevrilmemişse), bilinen intrakranyal AVM (Arteriovenöz Malformasyon) / anevrizma / **neoplazm**, akut MI (Miyokard İnfarktüsü) son 3 ay, infektif endokardit. **Bu hesaplayıcı yalnız doz hesaplar — tedavi kararı kontrendikasyon değerlendirmesini ve uzman onayını gerektirir.** Hatalı dozlama (özellikle 90 mg/100 mg üst sınır aşımı) **fatal intrakranyal kanamaya** yol açabilir.

Ne zaman kullanılır?

Akut iskemik inmede semptom başlangıcından itibaren ≤4.5 saat içinde, kontrendikasyonlar dışlandıktan sonra; veya yüksek riskli (massif) pulmoner embolide hemodinamik instabilite varlığında trombolitik tedavi kararı verildiğinde.

Vücut ağırlığı

Erişkin hasta. Pediatrik vakalarda kullanılmaz.

Endikasyon

Girişleri doldurup Hesapla'ya basınca sonuç burada görünecek.

Klinik İpuçları

✓

AHA/ASA 2026 Kılavuzu (Prabhakaran 2026, PMID 41582814): İskemik inmede alteplaz 0.9 mg/kg (max 90 mg) — toplam dozun %10'u 1 dakikada IV bolus, kalan %90'ı 60 dakikada infüzyon ile uygulanır.

✓

Yeni paradigma (AHA/ASA 2026): Tenekteplaz — TNK 0.25 mg/kg (max 25 mg, tek IV bolus) artık 4.5 saat penceresinde alteplaza eşdeğer (Class 1, LOE B-R) kabul edilmektedir. Türkiye'deki uygunluğa ve hastane protokolüne göre tercih edilebilir; bu hesaplayıcı yalnız alteplaz için tasarlanmıştır.

✓

Zaman penceresi:

Standart: Semptom başlangıcından ≤4.5 saat — Class 1 (kuvvetli öneri), LOE A (yüksek kanıt düzeyi)

Uyanma inme/bilinmeyen başlangıç: WAKE-UP çalışması kriterleri — DWI (Diffusion-Weighted Imaging — difüzyon ağırlıklı görüntüleme) lezyonu MCA (Middle Cerebral Artery — orta serebral arter) alanının <1/3'ü ve FLAIR (Fluid-Attenuated Inversion Recovery) sekansında görünür sinyal değişimi yok ise düşünülebilir

Genişletilmiş pencere (4.5–9 saat): Otomatik perfüzyon görüntülemede kurtarılabilir penumbra varsa AHA/ASA 2026'da COR 2a (Class of Recommendation 2a — makul/yapılabilir) olarak listelenir

✓

Maksimum doz sınırı KRİTİK: İnmede 90 kg üstü hastada hesaplanan doz 90 mg'ı aşar; mutlaka 90 mg'da kesilir. Bu, geçmişte sıkça yapılan hesaplama hatalarından biridir.

✓

Pulmoner emboli — PE (ESC 2019, Konstantinides PMID 31504429):

Yüksek riskli (massif) PE: 100 mg sabit doz — 10 mg IV bolus 1-2 dk, ardından 90 mg / 2 saat infüzyon

Hızlandırılmış 2-saat rejim, 12-saat rejimden tercih edilir

Düşük doz (50 mg veya 0.6 mg/kg) yaklaşımı orta-yüksek riskli PE'de araştırmalı, rutin önerilmez

✓

Ek antitrombotik kuralı (AHA/ASA 2019/2026 güçlü öneri):

24 saat boyunca aspirin/heparin/diğer antitrombotik VERİLMEZ

24 saat sonra kontrol BBT (Bilgisayarlı Beyin Tomografisi) veya MRG (Manyetik Rezonans Görüntüleme) ile kanama dışlandıktan sonra başlanır

IV aspirin ilk 90 dakika içinde mutlaka kontrendike

✓

Kan basıncı hedefi (alteplaz öncesi/sırasında):

SKB (Sistolik Kan Basıncı) <185 mmHg ve DKB (Diyastolik Kan Basıncı) <110 mmHg olmalı (alteplaz öncesi)

Alteplaz sırası ve sonrası 24 saat: SKB <180 mmHg, DKB <105 mmHg

Hipertansiyonda labetalol veya nikardipin tercih edilir

✓

ICH (Intracerebral Hemorrhage — intraserebral kanama) riski uyarısı: Semptomatik ICH oranı yaklaşık %2-7. Yüksek NIHSS (National Institutes of Health Stroke Scale, ≥22), ileri yaş, hiperglisemi, antikoagülan kullanımı, geniş erken iskemik değişiklikler riski artırır.

✓

Türkiye bağlamında: Alteplaz uzman hekim (nöroloji) kararıyla başlatılır; inme merkezi koordinasyonu gerektirir. SUT (Sağlık Uygulama Tebliği) geri ödemesi ≤4.5 saat penceresine bağlıdır. Hızlı transfer için 'inme zinciri' (112 → ED — Emergency Department / acil servis → BBT → tedavi kararı) <60 dk hedeflenir.

✓

Pediatrik popülasyon: AHA/ASA 2026 ilk kez pediatrik inme önerileri yayınladı; ancak bu hesaplayıcı SADECE erişkin doz için tasarlanmıştır. Pediatrik vakalarda multidisipliner pediatrik nöroloji konsültasyonu zorunludur.

Kaynaklar

Prabhakaran S, Gonzalez NR, Zachrison KS, et al. 2026 Guideline for the Early Management of Patients With Acute Ischemic Stroke: A Guideline From the American Heart Association/American Stroke Association. Stroke. 2026 Jan 26. doi:10.1161/STR.0000000000000513. PMID: 41582814. (2026)

Powers WJ, Rabinstein AA, Ackerson T, et al. Guidelines for the Early Management of Patients With Acute Ischemic Stroke: 2019 Update. Stroke. 2019;50(12):e344-e418. doi:10.1161/STR.0000000000000211. PMID: 31662037. (2019)

Konstantinides SV, Meyer G, Becattini C, et al. 2019 ESC Guidelines for the diagnosis and management of acute pulmonary embolism developed in collaboration with the European Respiratory Society (ERS). Eur Heart J. 2020;41(4):543-603. doi:10.1093/eurheartj/ehz405. PMID: 31504429. (2020)

Hacke W, Kaste M, Bluhmki E, et al. Thrombolysis with alteplase 3 to 4.5 hours after acute ischemic stroke (ECASS III). N Engl J Med. 2008;359(13):1317-1329. doi:10.1056/NEJMoa0804656. PMID: 18815396. (2008)

Berge E, Whiteley W, Audebert H, et al. European Stroke Organisation (ESO) guidelines on intravenous thrombolysis for acute ischaemic stroke. Eur Stroke J. 2021;6(1):I-LXII. doi:10.1177/2396987321989865. PMID: 33817340. (2021)

v2.1 · 2026-04-28

Girişleri doldurup Hesapla'ya basınca sonuç burada görünecek.

Alteplaz (tPA) Doz Hesaplama Hakkında

Ne zaman kullanılır: Akut iskemik inmede semptom başlangıcından itibaren ≤4.5 saat içinde, kontrendikasyonlar dışlandıktan sonra; veya yüksek riskli (massif) pulmoner embolide hemodinamik instabilite varlığında trombolitik tedavi kararı verildiğinde.

Gerekli girdiler: Vücut ağırlığı, Endikasyon. Bu araç matematiksel bir formül kullanarak sonuç üretir.

Kısıtlamalar: Tedavi kararı uzman hekim sorumluluğundadır; hesaplayıcı yalnız aritmetik yardımcıdır. Tüm trombolitik kontrendikasyonları (kanama riski, son cerrahi, aktif kanama, antikoagülan kullanımı, vb.) önceden değerlendirilmelidir. İnmede semptom başlangıcı belirsiz veya >4.5 saat ise standart endikasyon dışıdır; ileri görüntüleme bazlı seçilmiş hastalarda değerlendirilebilir. Yüksek riskli PE'de hemodinamik durum, sağ ventrikül yükü ve kanama riski multidisipliner ekip ile değerlendirilmelidir. Pediatrik (≤18 yaş) hastalarda KULLANILMAZ — bu hesaplayıcı yalnızca erişkin dozlama içindir. Tenekteplaz (TNK) tercih edilmişse bu hesaplayıcı kullanılmaz; TNK için ayrı dozlama (0.25 mg/kg, max 25 mg, tek bolus) gereklidir.

Son güncelleme: 2026-04-28 · Versiyon: 2.1 · 5 kaynak · Bu hesaplayıcı klinik kararın yerine geçmez.