Centor Skoru (Modifiye — Farenjit)

K47 (2026-08-06) — EKSEN UYUŞMAZLIĞI ÇÖZÜLDÜ. Fine 2012 (PMID 22566485), GAS pozitifliğini modifiye (McIsaac) skorunun kendisine göre verir — yani bu aracın hesapladığı eksende: skor 0 → %8 (%95 GA 8-9) · 1 → %14 (13-14) · 2 → %23 (23-23) · 3 → %37 (37-37) · 4 → %55 (55-56). n=206.870, ≥3 yaş, 2006-2008. Bantlar bu tabloya çıpalandı ve K43'te `unverified`'a çekilen üç bant yeniden `abstract_confirmed` oldu.

⚠ K43 KAYDININ ÖZ-DÜZELTMESİ. K43, en ciddi vakayı şöyle yazmıştı: *"≥45 yaşında dört kriteri de olan hasta skor 3 alır ve ~%32 görür; kaynağın 4 kriter için verdiği oran %56'dır"* — yani araç riski eksik gösteriyor gibi okunuyordu. Bu çerçeveleme yanlıştı. Yaş düzeltmesi zaten yaşlı hastada GAS olasılığının daha düşük olduğu için vardır; Fine 2012'nin McIsaac 3 için ölçtüğü oran %37'dir. Defekt sayının büyüklüğünde değil, hangi eksende ölçüldüğünde idi. Eski %32 ile yeni %37 arasındaki fark küçük; asıl kazanç oranın artık doğru eksene bağlı olması.

⚠ Skor ile kriter sayısı hâlâ aynı şey değil — ama artık bantlar SKORU, oranlar da SKORU temel alıyor. Yaş düzeltmesi (3-14 yaş +1, ≥45 yaş −1) skoru kaydırır. Başka bir kaynakta kriter-bazlı Centor 1981 tablosunu açarsanız aynı hasta için farklı bir sayı görürsünüz; bu bir çelişki değil, iki farklı eksende ölçüm. Hesaplayıcı sonuç kartında hem skoru hem kriter sayısını hem de her ikisinin oranını ayrı ayrı gösterir.

Ölçek sorusu ÇÖZÜLDÜ (K43'te açık bırakılmıştı). McIsaac 1998 abstract'ı skoru "0 ile 4 arasında" tanımlarken bu araç yaş düzeltmesiyle −1 ile +5 arası üretiyordu ve iki ifade abstract düzeyinde uzlaştırılamamıştı. Fine 2012'nin tam metni kuralı yazıyor: *"McIsaac scores of −1 and 5 were normalized to 0 and 4."* Yani −1 ve 5 gerçek ölçekte ayrı basamak değil, uç basamakların içine katlanır. compute bunu birebir uygular ve normalize ettiğinde uyarı basar.

⚠ Skor 0'da bile GAS olasılığı %8'dir — bu sıfıra yakın DEĞİLDİR. Fine 2012 kohortunda genel GAS prevalansı %27 (perakende sağlık kliniği; boğaz ağrısıyla kendisi başvuran, seçilmiş semptomatik popülasyon). Düşük skorda "test/tedavi gerekmez" önerisi, olasılığın sıfıra yakınlığından değil, tedavi edilmeyen GAS farenjitinin çoğunlukla kendini sınırlaması ve gereksiz antibiyotiğin karşı-zararından gelir. Prevalansı bu kohorttan belirgin farklı bir ortamda çalışıyorsanız mutlak oranlar taşınmaz.

⚠ Aalbers 2011 (PMID 21631919) — düşük prevalanslı birinci basamakta uyarı. Sistematik derleme + doğrulama: Centor skorunun ayırt etme gücü, GAS prevalansının düşük olduğu birinci basamak popülasyonlarında sınırlıdır ve yüksek skor tek başına tedaviyi haklı çıkarmaz. Fine 2012'nin %27'lik prevalansı Türkiye'deki tipik aile hekimliği başvurusundan yüksek olabilir — bu durumda gerçek oranlar tablodakinin altında kalır.

Centor 1981 (PMID 6763125) orijinal kohortu — KRİTER SAYISINA göre kültür pozitifliği: 0 kriter %2,5 · 1 kriter %6,5 · 2 kriter %15 · 3 kriter %32 · 4 kriter %56. Bu tablo silinmedi: yayınlanmış Centor tablolarının çoğu kriter-bazlıdır ve klinisyen başka bir yerde onu açtığında iki sayının neden farklı olduğunu bilmelidir. compute her sonuçta ikincil çıpa olarak basar.

⚠ Centor 1981 kohortu YALNIZ ERİŞKİNDİR (başlık: 'the diagnosis of strep throat in adults in the emergency room'). Bu araç 3 yaş üstü çocuklarda da kullanılıyor ve kriter-başına oranlar çocuklarda doğrulanmamıştır. Fine 2012 kohortu ≥3 yaşı kapsadığı için bant oranlarındaki bu boşluk kapandı; kriter tablosundaki boşluk sürüyor. McIsaac 1998 (PMID 9475915) skorun 3-14 yaşta iyi çalıştığını gösterir (duyarlılık %96,9 vs olağan bakım %70,6) ama olasılık tablosu vermez.

⚠ McIsaac 2004 (PMID 15069046) uyarısı: Centor 3-4 puanlı ERİŞKİNDE ampirik tedavi, gereksiz antibiyotik oranını yükseltir (o kohortta erişkinlerin %43,8'i gereksiz reçete aldı) ve bu stratejinin özgüllüğü yalnız %43,8'dir (114/260). Kültür/RADT doğrulaması tercih edilmelidir.

McIsaac 2004 abstract-teyitli çıpalar: 787 hasta, 3-69 yaş, aile hekimliği kliniği. Toplam antibiyotik reçetesi hızlı test stratejisiyle %24,7 (194/787), yüksek riskli erişkinde ampirik tedaviyle %45,7 (360/787). Yani strateji seçimi reçete hacmini neredeyse iki katına çıkarabiliyor.

McIsaac 2000 (PMID 11033707) toplum tabanlı doğrulama: 97 aile hekimi / 49 Ontario topluluğu / 621 hasta; duyarlılık %85,0, özgüllük %92,1 — akademik merkezdeki %83,1/%94,3 ile farksız. Skor-başına olasılık tablosu vermez.

⚠ Centor skoru tek başına antibiyotik kararı verdirmez — RADT/kültür stratejisiyle birlikte düşünülür (IDSA 2012, PMID 22965026). Not: IDSA 2012'nin PubMed abstract'ı bir kapsam/ön söz metnidir ve ne bir Centor gruplaması ne bir kesme noktası verir; buradaki 0-1 / 2-3 / 4-5 gruplaması kılavuzun tam metninden ve yerleşik uygulamadan gelir, abstract'a çıpalanamaz.

⚠ 2026-08-02 düzeltmesi — bant sınırları bir puan kaymıştı. Eski hâlde skor 1 'RADT yapılmalı' bandına, skor 3 ise 'ampirik antibiyotik düşünülebilir' bandına düşüyordu. Doğrusu pearls'te ve IDSA 2012'de yazılı olan gruplamadır: 0-1 test yok · 2-3 RADT · 4-5 yüksek olasılık. Eski sınırlar aracı antibiyotiğe bir puan erken yöneltiyordu — gereksiz antibiyotiği azaltmak için var olan bir araçta ters yönde bir hata.

0-1 puan: test/tedavi gerekmez.

2-3 puan: hızlı antijen testi (RADT) yapılmalı.

4-5 puan: ampirik antibiyotik düşünülebilir.

Modified McIsaac (yaşa göre düzeltme): <15 yaş +1 puan, >44 yaş -1 puan. Erişkin dışı popülasyonda Modified McIsaac daha uygundur.

CDC güncel rehberi viral bulgu yoksa test yapılmasını öneriyor; viral etiyoloji klinik olarak gösterildiğinde test gereksizdir.