Maddrey Diskriminant Fonksiyonu (Alkolik Hepatit)

Maddrey 1978 (PMID 352788) abstract'ından doğrulananlar: 55 hastalık randomize çift-kör çalışma, prednizolon 40 mg/gün vs plasebo, 28-32 gün. Plasebo kolunda 31 hastanın 4'ü çalışma sırasında, 2'si bitiminden sonraki 5 gün içinde öldü; prednizolon kolunda 24 hastanın 1'i. Ölümle bağımsız ilişkili laboratuvar bulguları: protrombin zamanı uzaması ve bilirubin yüksekliği — DF formülünün iki bileşeni.

⚠ DF ≥32 eşiği Maddrey 1978'de YOKTUR, Carithers 1989'dan gelir. Bant açıklamasındaki 28 günlük mortalite oranı da orijinal makalenin abstract'ında bulunmaz; sonraki kohortlardan gelir ve yaklaşıktır.

Maddrey 1978 Gastroenterology orijinal: Alkolik hepatitte ilk diskriminant fonksiyon (DF). Carithers 1989 modifikasyonu klinik kullanımda standartlaştırdı.

Formül: Maddrey DF = 4.6 × (PT_hasta − PT_kontrol) + Total bilirubin (mg/dL)

✅ FORMÜL BİRİNCİL KAYNAĞA KARŞI DOĞRULANDI (K176 sonrası, K177). Carithers 1989 (PMID 2648927) abstract'ı formülü KELİMESİ KELİMESİNE veriyor: *"4.6 (prothrombin time - control time) + serum bilirubin [in mumol/L]/17.1"*. µmol/L ÷ 17,1 = mg/dL olduğundan bu araçtaki `4,6 × (PT − kontrol) + bilirubin(mg/dL)` ifadesi yayınlanan formülle ARİTMETİK OLARAK AYNIDIR. Bu ağaçta bir abstract'ın formülü doğrudan verdiği ender durumlardan biri — `compute_status` bu turda `unverified` → `verified` oldu.

⚠ YAYINLANMIŞ FORMÜL BİLİRUBİNİ µmol/L İLE YAZAR, BU ARAÇ mg/dL İSTER. İkisi aynı sayıyı verir (÷17,1 tam olarak mg/dL'ye çevirir) ama künyeyi okuyan biri iki farklı formül görmüş sanabilir. Bu araca µmol/L değeri GİRİLMEMELİDİR: bilirubin 171 µmol/L (=10 mg/dL) ham girilirse DF 161 puan şişer.

Yorum:

DF <32: Hafif-orta alkolik hepatit, destekleyici tedavi yeterli (alkol kesimi, beslenme, tiamin)

DF ≥32: Şiddetli alkolik hepatit — kortikosteroid değerlendirmesi (hepatik ensefalopati varlığı da şiddetli kabul edilir)

Modern pratik (AASLD 2018, EASL 2018):

Maddrey ≥32 = şiddetli AH = steroid endikasyonu geleneksel klasik eşik

Maddrey BAŞLANGIÇ ciddiyetini tanımlar; tedavi yanıtını GÖSTERMEZ — yanıt için Lille D7 skoru kullanılır

Modern algoritma: Maddrey ≥32 → STOPAH/Mathurin protokolü prednizolon 40 mg/gün → Day 7 Lille değerlendirmesi

Steroid kontrendikasyonları (mutlaka kontrol):

Aktif sepsis veya tedavi edilmemiş enfeksiyon

GIS kanama (kontrol altına alınmamış)

Akut böbrek yetmezliği (HRS-AKI) — bu durumda terlipresin + albumin önce

Kontrol edilmemiş diyabet

Tüberküloz, HBV reaktivasyonu

Pankreatit

STOPAH çalışması (Thursz 2015 NEJM PMID 25901427):

Prednizolon 28-gün mortaliteyi azaltır (göreceli risk azalmasıyla, hafif)

Pentoxifylline yarar göstermedi → ARTIK ÖNERİLMİYOR

Prednizolon + N-asetilsistein kombinasyonu zayıf öneri (tartışmalı)

Maddrey'nin yeri günümüzde:

Hâlâ klinik 'ağır AH' tanımı için kullanılır (≥32)

Tek başına yetmez — MELD ve Lille ile kombinasyonda değerlendirilir

Modern alternatif: MELD ≥21 da şiddetli AH için kullanılabilir (daha objektif, INR + bilirubin + creatinin)

Türkiye bağlamında: Alkolik hepatit prevalansı orta düzey (Akdeniz paterni). Ciddi AH'da transplant nadir uygulanır (alkol abstinens kuralı 6 ay), erken transplant değerlendirme seçilmiş merkezlerde yapılıyor.