KuralTanıAcil TıpYoğun Bakım

SIRS Kriterleri (Legacy — Tarihsel)

SIRS

⚠ TARİHSEL: Sistemik inflamatuvar yanıt sendromu kriterleri (ACCP/SCCM 1991 uzlaşısı). Sepsis-3 (2016) sepsisin TANIMINI SIRS'ten organ disfonksiyonuna (SOFA) taşıdı — **SIRS artık sepsis TANIMININ parçası değildir**. Bu araç pankreatit, yanık, travma gibi non-enfeksiyöz inflamatuvar yanıtın değerlendirilmesi ve tarihsel/eğitsel kullanım için bırakılmıştır.

⚠ ⚠ SIRS, Sepsis-3 (2016) ile sepsisin TANIMINDAN çıkarılmıştır. Sepsis şüphesinde tanı ölçütü SOFA'da ≥2 puan artıştır; qSOFA yatak başı bir uyarıdır. SIRS bir TARAMA aracı olarak hâlâ önerilir (SSC 2021), ama SIRS pozitifliği sepsis tanısı KOYDURMAZ ve SIRS negatifliği sepsisi DIŞLAMAZ.

Ne zaman kullanılır?

Non-enfeksiyöz inflamatuvar yanıt değerlendirmesi (pankreatit şiddeti, yanık, travma) ve tarihsel karşılaştırma. SEPSİS TANISI İÇİN KULLANMAYIN — tanım Sepsis-3'e göre SOFA ≥2 artıştır.

Ateş > 38°C veya < 36°C

Kalp hızı > 90/dk

Solunum hızı > 20/dk veya PaCO₂ < 32 mmHg

WBC > 12.000 veya < 4.000/mm³ veya >%10 bant formu

Girişleri doldurup Hesapla'ya basınca sonuç burada görünecek.

Klinik İpuçları

✓

≥2 kriter = SIRS pozitif. Bu eşik ACCP/SCCM 1991 uzlaşı belgesinin TAM METNİNDEN gelir; Bone 1992 abstract'ı (PMID 1303622) uzlaşının SIRS tanımını ve fizyolojik parametreleri ÖNERDİĞİNİ söyler ama sayısal eşikleri VERMEZ.

✓

TANIM ≠ TARAMA — bu aracın ve MEWS'in birbiriyle çelişiyor görünmesinin sebebi budur ve ikisi de doğrudur: (a) TANIM: Sepsis-3 sepsisi 'enfeksiyona karşı düzensiz konak yanıtına bağlı yaşamı tehdit eden organ disfonksiyonu' olarak tanımlar ve klinik karşılığı SOFA'da ≥2 puan artıştır — SIRS bu tanımda YOKTUR. (b) TARAMA: SSC 2021, sepsis şüphesinde TEK BAŞINA tarama aracı olarak qSOFA yerine SIRS/NEWS/MEWS kullanılmasını önerir. Yani SIRS tanıdan çıkmıştır ama bir tarama aracı olarak qSOFA'ya yeğlenir.

✓

Sepsis-3'ün SIRS'ü tanımdan çıkarma gerekçesi abstract'ta açıkça yazılıdır: SIRS kriterlerinin YETERSİZ DUYARLILIK VE ÖZGÜLLÜĞÜ ve 'aşırı inflamasyon odağı'.

✓

SOFA ≥2 artış hastane içi mortalitede >%10 ile ilişkilidir (Singer 2016, abstract-teyitli).

✓

Septik şok = vazopresör gerektiren MAP <65 mmHg + laktat >2 mmol/L (>18 mg/dL), hipovolemi yokluğunda; hastane mortalitesi >%40 (Singer 2016, abstract-teyitli).

✓

qSOFA (yatak başı hızlı belirteç, abstract-teyitli): solunum sayısı ≥22/dk · bilinç değişikliği · sistolik KB ≤100 mmHg — 3 ölçütten EN AZ 2'si. qSOFA bir TANI ölçütü değil, kötü sonlanım olasılığı yüksek hastayı hızla işaretleyen bir uyarıdır.

✓

SIRS non-enfeksiyöz durumlarda hâlâ kullanılır: pankreatit şiddeti (Ranson, APACHE II, BISAP bileşenleri), yanık, travma, majör cerrahi sonrası inflamatuvar yanıt.

✓

SIRS pozitifliği enfeksiyon KANITI DEĞİLDİR ve SIRS negatifliği sepsisi DIŞLAMAZ — Sepsis-3'ün gerekçesindeki 'yetersiz duyarlılık' tam olarak bu ikinci durumu anlatır.

Kaynaklar

Bone RC, Balk RA, Cerra FB, et al. Definitions for sepsis and organ failure and guidelines for the use of innovative therapies in sepsis. The ACCP/SCCM Consensus Conference Committee. Chest. 1992;101(6):1644-1655. PMID: 1303622. DOI: 10.1378/chest.101.6.1644. (Abstract SIRS tanımının ÖNERİLDİĞİNİ söyler, sayısal ölçütleri vermez — ölçütler tam metindedir.) · Chest (1992)

Singer M, Deutschman CS, Seymour CW, et al. The Third International Consensus Definitions for Sepsis and Septic Shock (Sepsis-3). JAMA. 2016;315(8):801-810. PMID: 26903338. DOI: 10.1001/jama.2016.0287. (SIRS sepsis tanımından çıkarıldı; gerekçe abstract'ta yazılı.) · JAMA (2016)

Evans L, Rhodes A, Alhazzani W, et al. Surviving Sepsis Campaign: International Guidelines for Management of Sepsis and Septic Shock 2021. Intensive Care Med. 2021;47(11):1181-1247. PMID: 34599691. DOI: 10.1007/s00134-021-06506-y. (PubMed kaydında ABSTRACT YOKTUR; tarama önerisi tam metinden gelir.) · Intensive Care Med (2021)

v1.2.0 · 2026-08-08

Girişleri doldurup Hesapla'ya basınca sonuç burada görünecek.

SIRS Kriterleri (Legacy — Tarihsel) Hakkında

⚠ TARİHSEL: Sistemik inflamatuvar yanıt sendromu kriterleri (ACCP/SCCM 1991 uzlaşısı). Sepsis-3 (2016) sepsisin TANIMINI SIRS'ten organ disfonksiyonuna (SOFA) taşıdı — SIRS artık sepsis TANIMININ parçası değildir. Bu araç pankreatit, yanık, travma gibi non-enfeksiyöz inflamatuvar yanıtın değerlendirilmesi ve tarihsel/eğitsel kullanım için bırakılmıştır.

Ne zaman kullanılır: Non-enfeksiyöz inflamatuvar yanıt değerlendirmesi (pankreatit şiddeti, yanık, travma) ve tarihsel karşılaştırma. SEPSİS TANISI İÇİN KULLANMAYIN — tanım Sepsis-3'e göre SOFA ≥2 artıştır.

Gerekli girdiler: Ateş > 38°C veya < 36°C, Kalp hızı > 90/dk, Solunum hızı > 20/dk veya PaCO₂ < 32 mmHg, WBC > 12.000 veya < 4.000/mm³ veya >%10 bant formu. Bu araç klinik kriterleri değerlendirerek karar desteği sağlar.

Yorumlama:

SIRS Negatif: İkiden az ölçüt karşılanıyor. Bu sonuç sepsisi DIŞLAMAZ — Sepsis-3 SIRS'ü yetersiz duyarlılık gerekçesiyle tanımdan çıkarmıştır.
SIRS Pozitif: İki veya daha fazla ölçüt karşılanıyor — sistemik inflamatuvar yanıt var. SEPSİS TANISI İÇİN YETERSİZ; enfeksiyon şüphesi varsa organ disfonksiyonunu SOFA ile değerlendirin.

Kısıtlamalar: SIRS özgül değildir — travma, cerrahi, yanık, pankreatit, egzersiz ve gebelik gibi non-enfeksiyöz durumlar da tetikler. Dört ölçütün sayısal eşikleri ACCP/SCCM 1991 uzlaşısının tam metnindendir; Bone 1992 abstract'ı bunları vermez. Bu yüzden compute doğrulanmış işaretlenmemiştir. Beta-bloker, antipiretik, immünsüpresyon ve ileri yaş ölçütleri baskılayarak yanlış negatiflik üretebilir.

Son güncelleme: 2026-08-08 · Versiyon: 1.2.0 · 3 kaynak · Bu hesaplayıcı klinik kararın yerine geçmez.