FormülDozlamaEndokrinolojiAile Hekimliğiİç Hastalıkları

D Vitamini Yükleme Dozu Hesaplayıcı

Vit D Yükleme

Ölçülmüş 25(OH)D eksikliği olan erişkinde teorik kolekalsiferol yükleme dozu (Van Groningen 2010 formülü: 40 × Δ × kg). Toksisite, klinik kontrendikasyon ve yeterli düzey durumlarında hesap yapmaz.

Ne zaman kullanılır?

25(OH)D ölçümü <30 ng/mL (<75 nmol/L) olan erişkinde yükleme tedavisi planlamasında. Sağlıklı bireylerde rutin suplementasyon için 'Vitamin D İdame Dozu' aracı kullanılmalıdır.

Yaş

yıl

Bu araç ≥18 yaş erişkin hastalar içindir. 18 yaş altı bir değer girilirse araç hesap yapmaz ve pediatri konsültasyonu önerir.

Kilo

Van Groningen formülü ağırlığa bağımlıdır; gerçek vücut ağırlığı kullanılır.

Mevcut 25(OH)D

Ölçülmüş 25(OH)D düzeyi zorunludur. Bu araç ampirik yükleme önermez. BİRİM: alanın 0-1000 ng/mL sınırı seçtiğiniz birime ÇEVRİLİR — nmol/L seçiliyse geçerli aralık 0-2500 nmol/L olur ve hata mesajı da o birimde gelir.

25(OH)D birimi

Türkiye'de laboratuvarlar genelde ng/mL kullanır. Dönüşüm: 1 ng/mL = 2.5 nmol/L.

Hedef 25(OH)D düzeyi

Standart hedef yeterli için 75 nmol/L; agresif düzeltme için 100 nmol/L.

Malabsorpsiyon (bariatrik, çölyak, IBD, pankreatik, kısa bağırsak)

Oral yükleme yanıtı düşük olabilir; parenteral kolekalsiferol veya kalsifediol düşünülmeli.

Hiperkalsemi (Ca > 10.5 mg/dL)

Hiperkalsemi varsa yükleme YASAK; toksisite riski.

Nefrolitiazis / hiperkalsiüri öyküsü

CYP24A1 mutasyonu ekartasyonu yapılmalı; uzman değerlendirmesi.

Kronik böbrek hastalığı (KBH)

KBH G3-5'te saf kolekalsiferol yetersiz; aktif D analoğu (kalsitriol) gerekebilir. Nefroloji.

Granülomatöz hastalık (sarkoidoz, tüberküloz vs.)

Endojen 1,25-OH-D üretimi var; yükleme hiperkalsemi yapabilir.

Gebelik

Doz aralığı dar; obstetrik/perinatoloji konsültasyonu gerekir.

Girişleri doldurup Hesapla'ya basınca sonuç burada görünecek.

Klinik İpuçları

✓

Formül: 40 × (target − current) × kg → toplam IU kolekalsiferol

✓

Formül van Groningen 2010'un (PMID 20139241) abstract'ında BİREBİR yazılıdır: dose (IU) = 40 × (75 − serum 25-OHD) × body weight.

✓

MODELİN AÇIKLAYICI GÜCÜ SINIRLI: türetildiği regresyonda R² = 0,38 (PMID 20139241) — yani 25(OH)D artışındaki değişkenliğin yalnız bir bölümünü kg başına doz açıklıyor. Çıkan sayı bireysel bir garanti değil, bir BAŞLANGIÇ tahminidir; 8-12. haftada ölçümle doğrulanmalıdır.

✓

Birim dönüşümü: ng/mL × 2.5 = nmol/L

✓

Hedef: 75 nmol/L (standart) veya 100 nmol/L (agresif)

✓

100 nmol/L hedefi EKSTRAPOLASYONDUR: van Groningen 2010 çalışması 75 nmol/L hedefi için kuruldu, kümülatif dozlar 100.000-200.000 IU aralığındaydı ve denekler başlangıçta <50 nmol/L idi (PMID 20139241). Daha büyük bir Δ için formül matematiksel olarak uzatılabilir ama bu aralıkta VALİDE EDİLMEMİŞTİR.

✓

Hedef ulaşımı: 8-12 hafta

✓

Tek doz tavanı: 300.000 IU; üzerinde haftalık bölünmüş protokol

✓

Alternatif: Endocrine 2011 — 50.000 IU/hafta × 6-8 hafta (formülsüz, klasik)

✓

25(OH)D >100 ng/mL — toksisite şüphesi, yükleme YASAK

✓

Hiperkalsemi/taş/KBH/granülomatöz/gebelik — uzman değerlendirmesi şart

Kaynaklar

Cholecalciferol loading dose guideline for vitamin D-deficient adults. · Eur J Endocrinol (2010) · Van Groningen 2010 — formül kaynağı (PMID 20139241)

Evaluation, Treatment, and Prevention of Vitamin D Deficiency: an Endocrine Society Clinical Practice Guideline · J Clin Endocrinol Metab (2011) · Endocrine Society 2011 (PMID 21646368) — alternatif protokol (50.000 IU/hafta × 8 hafta); sayılar TAM METİNDEN, abstract kapsam beyanıdır

Vitamin D for the Prevention of Disease: An Endocrine Society Clinical Practice Guideline · J Clin Endocrinol Metab (2024) · Endocrine Society 2024 (PMID 38828931) — kapsam ayrımı (önleme vs replasman)

TEMD Vitamin D Tanı, Tedavi ve İzlem Kılavuzu (2025) · TEMD 2025 (Türkiye)

v1.4.0 · 2026-08-17

Girişleri doldurup Hesapla'ya basınca sonuç burada görünecek.

D Vitamini Yükleme Dozu Hesaplayıcı Hakkında

Ne zaman kullanılır: 25(OH)D ölçümü <30 ng/mL (<75 nmol/L) olan erişkinde yükleme tedavisi planlamasında. Sağlıklı bireylerde rutin suplementasyon için 'Vitamin D İdame Dozu' aracı kullanılmalıdır.

Gerekli girdiler: Yaş, Kilo, Mevcut 25(OH)D, 25(OH)D birimi, Hedef 25(OH)D düzeyi, Malabsorpsiyon (bariatrik, çölyak, IBD, pankreatik, kısa bağırsak), Hiperkalsemi (Ca > 10.5 mg/dL), Nefrolitiazis / hiperkalsiüri öyküsü, Kronik böbrek hastalığı (KBH), Granülomatöz hastalık (sarkoidoz, tüberküloz vs.), Gebelik. Bu araç matematiksel bir formül kullanarak sonuç üretir.

Kısıtlamalar: Bu araç teorik kolekalsiferol açığını hesaplar. Otomatik reçete veya tedavi önerisi değildir; doz, form, süre hekim tarafından hastaya göre belirlenir. MODEL BELİRSİZLİĞİ TAŞINMIYORDU: formülün türetildiği regresyonun R² değeri 0,38'dir (van Groningen 2010, PMID 20139241) ve çalışma 208 denekte, kümülatif 100.000-200.000 IU aralığında yapılmıştır. Hesaplanan doz bireysel yanıtı ÖNGÖRMEZ; tedavi sonrası 25(OH)D ölçümü zorunludur. AGRESİF HEDEF (100 nmol/L) VALİDE EDİLMEMİŞ ARALIKTADIR: van Groningen 2010 formülü 75 nmol/L hedefi için kurulmuş, başlangıç düzeyi <50 nmol/L olan deneklerde sınanmıştır. 100 nmol/L seçildiğinde formül matematiksel olarak uzatılır ama bu aralık için doğrulanmamıştır. 25(OH)D ≥30 ng/mL (≥75 nmol/L) ise yükleme genelde gerekmez; idame dozu (1500-2000 IU/gün) önerilir. 25(OH)D >100 ng/mL — toksisite şüphesi, yükleme YASAK. Mevcut suplementasyon kesilmeli. Pediatrik (<18 yaş) hastalar için kullanılamaz; pediatri konsültasyonu. Hiperkalsemi, taş öyküsü, KBH, granülomatöz hastalık, gebelik — standart protokol uygun değildir, uzman değerlendirmesi gereklidir. Malabsorpsiyon varlığında oral yanıt düşük olabilir; parenteral kolekalsiferol veya kalsifediol (25-OH-D₃) düşünülmeli. Türkiye'de 300.000 IU IM ampul yalnızca KÜB'te tanımlı oral alamayan/malabsorpsiyon endikasyonlarında kullanılmalıdır; rutin yükleme için oral D3 tercih edilir.