KuralTanıAcil Tıp

Kanada BT Kafa Kuralı

CCHR

Minör kafa travmasında beyin BT endikasyonunu belirler. Kural İKİ KATMANLIDIR: beş YÜKSEK riskli kriter nöroşirürjik girişim ihtiyacını, iki ORTA riskli kriter klinik önemli beyin hasarını öngörür.

⚠ CCHR bir EKARTE kuralıdır ve yanlış uygulanması kanamayı atlar. Stiell 2005 (PMID 16189364) hekimlerin kuralı hastaların %4,0'ında 'görüntüleme gerekmiyor' diye YANLIŞ yorumladığını ÖLÇMÜŞTÜR. Kural GKS 13-15 dışında, penetran travmada ve kuralın türetildiği popülasyonda yer almayan hastalarda geçerli değildir.

Ne zaman kullanılır?

Travma sonrası GKS 13-15 olan ve tanıklı bilinç kaybı, dezoryantasyon ya da kesin amnezi bulunan hastada BT kararı için.

YÜKSEK RİSK — Travmadan 2 saat sonra GKS < 15

YÜKSEK RİSK — Açık/çökme kafatası kırığı şüphesi

YÜKSEK RİSK — Kafa tabanı kırığı bulgusu (Battle, rakun gözü, otore, rinore)

YÜKSEK RİSK — ≥ 2 kez kusma

Stiell 2001 abstract'ında bu kriter 'vomiting >2 episodes' diye yazılıdır; bu araç yaygın uygulamadaki ≥2 biçimini kullanır (daha kapsayıcı yön).

YÜKSEK RİSK — Yaş ≥ 65

Stiell 2001 abstract'ında 'age >65 years' yazar; bu araç yaygın uygulamadaki ≥65 biçimini kullanır. Tam 65 yaşındaki hastada bu araç kuralın kendisinden daha kapsayıcıdır.

ORTA RİSK — İmpakt öncesi amnezi > 30 dakika

ORTA RİSK — Tehlikeli mekanizma (araçtan fırlama, yayaya çarpma, >1m/5 basamak düşme)

Girişleri doldurup Hesapla'ya basınca sonuç burada görünecek.

Klinik İpuçları

✓

Kural İKİ KATMANLIDIR ve katmanlar FARKLI sonlanımları öngörür. Beş YÜKSEK riskli kriter (2 saatte GKS 15'e ulaşamama, açık/çökme kırığı şüphesi, kafa tabanı kırığı bulgusu, kusma, yaş) nöroşirürjik GİRİŞİM ihtiyacı için %100 duyarlıdır (%95 GA 92-100) ve hastaların yalnız %32'sinde BT gerektirir.

✓

İki ORTA riskli kriter (>30 dakika impakt öncesi amnezi, tehlikeli mekanizma) klinik ÖNEMLİ BEYİN HASARI için %98,4 duyarlı (%95 GA 96-99) ve %49,6 özgüldür; hastaların %54'ünde BT gerektirir (Stiell 2001, PMID 11356436).

✓

Tüm kriterler negatifse BT gerekmez — ancak türetme kohortunda orta riskli katmanın duyarlılığı %100 DEĞİL %98,4'tür; negatif kural kesin ekarte değildir.

✓

Dış doğrulamada CCHR daha iyi çıkmıştır: GKS 13-15 olan 2707 hastada nöroşirürjik girişim gereken 41 hastanın tamamını (%100, %95 GA 91-100) ve klinik önemli beyin hasarı olan 231 hastanın tamamını (%100, %95 GA 98-100) yakalamıştır (Stiell 2005, PMID 16189364).

✓

CCHR, New Orleans Criteria'ya kıyasla aynı duyarlılıkta ama belirgin daha ÖZGÜLDÜR: klinik önemli beyin hasarı için özgüllük %50,6 vs %12,7 ve BT oranı %52,1 vs %88,0 (Stiell 2005, P<0,001).

✓

Hekimler arası yorum tutarlılığı CCHR'de NOC'tan belirgin yüksektir (κ 0,85 vs 0,47) — kural okunabilirliği de bir güvenlik özelliğidir.

✓

OPERATÖR NOTU: Stiell 2001 abstract'ı kriterleri 'age >65 years' ve 'vomiting >2 episodes' diye yazar; bu araç yaygın uygulamadaki ≥65 ve ≥2 biçimini kullanır. İki eşik de tam sınırda FARKLI sonuç verir. Sayılar DEĞİŞTİRİLMEDİ çünkü tek kaynak vardır ve değişimin yönü DAHA AZ görüntüleme demektir; tam 65 yaşındaki ya da tam 2 kez kusan hastada bu araç kuralın kendisinden daha kapsayıcı davranır.

✓

Türetme kohortu: 10 Kanada acil servisinde ardışık erişkinler, n=3121, GKS 13-15, ortalama yaş 38,7; %8'inde klinik önemli beyin hasarı, %1'inde nöroşirürjik girişim gerekmiştir (Stiell 2001).

Kaynaklar

Stiell IG, Wells GA, Vandemheen K, et al. The Canadian CT Head Rule for patients with minor head injury. Lancet. 2001;357(9266):1391-1396. · Lancet (2001)

Stiell IG, Clement CM, Rowe BH, et al. Comparison of the Canadian CT Head Rule and the New Orleans Criteria in patients with minor head injury. JAMA. 2005;294(12):1511-1518. · JAMA (2005)

v2.0.0 · 2026-08-05

Girişleri doldurup Hesapla'ya basınca sonuç burada görünecek.

Kanada BT Kafa Kuralı Hakkında

Ne zaman kullanılır: Travma sonrası GKS 13-15 olan ve tanıklı bilinç kaybı, dezoryantasyon ya da kesin amnezi bulunan hastada BT kararı için.

Gerekli girdiler: YÜKSEK RİSK — Travmadan 2 saat sonra GKS < 15, YÜKSEK RİSK — Açık/çökme kafatası kırığı şüphesi, YÜKSEK RİSK — Kafa tabanı kırığı bulgusu (Battle, rakun gözü, otore, rinore), YÜKSEK RİSK — ≥ 2 kez kusma, YÜKSEK RİSK — Yaş ≥ 65, ORTA RİSK — İmpakt öncesi amnezi > 30 dakika, ORTA RİSK — Tehlikeli mekanizma (araçtan fırlama, yayaya çarpma, >1m/5 basamak düşme). Bu araç klinik kriterleri değerlendirerek karar desteği sağlar.

Yorumlama:

BT Gerekmez: Tüm kriterler negatif. Orta riskli katmanın türetmedeki duyarlılığı TAM DEĞİLDİR (değer ve kaynak için pearls), bu yüzden negatif sonuç kesin ekarte anlamına gelmez.
BT Gerekli: En az 1 kriter pozitif. Hangi katmanın tetiklendiği klinik notta ayrıca bildirilir.

Kısıtlamalar: GKS < 13 hastalarda kural uygulanmaz; doğrudan BT çekilir. Antikoagülan/antiplatelet kullanan hastalar ayrı değerlendirilmelidir; türetme kohortu bu grup için tasarlanmamıştır. Türetme kohortu ERİŞKİNLERDEN oluşur; çocuklarda kullanılmamalıdır (pediatrik kafa travması için PECARN gibi ayrı kurallar vardır). Orta riskli katmanın türetmedeki duyarlılığı %98,4'tür (%100 değil): tüm kriterler negatifken de klinik önemli beyin hasarı olabilir. Yaş ve kusma kriterlerinin operatörü (≥ vs >) yayının abstract'ından farklıdır; tam sınır değerlerinde bu araç kuraldan daha kapsayıcı davranır.

Son güncelleme: 2026-08-05 · Versiyon: 2.0.0 · 2 kaynak · Bu hesaplayıcı klinik kararın yerine geçmez.