PERC Kuralı (PE Dışlama)
Ön olasılığı ZATEN DÜŞÜK olan hastalarda D-dimer istemeyi gereksiz kılmak için kullanılan sekiz maddelik bir dışlama kuralıdır. Sekiz maddenin tümü negatifse kural negatiftir; tek bir madde bile pozitifse kural pozitiftir.
Ne zaman kullanılır?
Klinik değerlendirmeyle ön olasılığı düşük bulunmuş PE şüphesinde, D-dimer istemeden önce.
Kline 2004 ölçütü SaO₂ >%94'tür ve oksijen desteği durumunu belirtmez; yaygın kullanılan biçim 'oda havasında' der. Bu araç oksijen desteği sormaz — destek altındaki hastada değeri olduğu gibi girmeyin, klinik bağlamı değerlendirin.
Kline 2004 abstract'ı yalnız 'yakın zamanda travma veya cerrahi yok' der; yaygın kullanılan 'hastane yatışı gerektiren' niteleyicisi abstract'ta GEÇMEZ.
Kline 2004 abstract'ında kalem 'hormon kullanımı yok' biçimindedir; yaygın kullanımda östrojen içeren tedaviler kastedilir.
Girişleri doldurup Hesapla'ya basınca sonuç burada görünecek.
Klinik İpuçları
Sekiz kriter (Kline 2004, PMID 15304025, abstract'ta birebir): yaş <50 · nabız <100/dk · SaO₂ >%94 · tek taraflı bacak şişliği yok · hemoptizi yok · yakın zamanda travma veya cerrahi yok · önceki PE/DVT yok · hormon kullanımı yok.
Türetme: 10 ABD hastanesinde PE açısından değerlendirilen 3148 acil servis hastasında 21 değişkenden lojistik regresyonla seçildi. Yazarların hedefi D-dimer için hesaplanan %1,8'lik test eşiğinin ALTINA inmekti.
Ölçülmüş performans (Kline 2004): düşük riskli doğrulama grubunda (n=1427, PE sıklığı %8) duyarlılık %96 ve özgüllük %27; çok düşük riskli grupta (n=382, PE sıklığı %2) duyarlılık %100 ve özgüllük %15.
KURAL NEGATİFKEN PE SIKLIĞI: düşük riskli grupta %1,4 (%95 GA 0,5-3,0), çok düşük riskli grupta %0 (0-6,2). Sıfır risk DEĞİL, kabul edilebilir risk.
YAZARLARIN KENDİ ÇEKİNCESİ (abstract'ın son cümlesi): kural test eşiğinin altına inmeyi başarmıştır AMA kullanışlılığı DÜŞÜK ÖZGÜLLÜK nedeniyle sınırlıdır — yani PERC pozitif çıkan hastaların büyük çoğunluğunda PE yoktur.
Avrupa doğrulaması PERCEPIC'tir (Penaloza 2017, PMID 29150390): Fransa ve Belçika'da 12 acil servis, 1757 hasta. 1052'si (%60) DÜŞÜK ÖRTÜK (implicit) klinik olasılık ve bunların %4,7'sinde (%95 GA 3,5-6,1) venöz tromboembolizm vardı; düşük olasılıklıların 337'si (%32) PERC negatifti ve bunların 4'ünde (%1,2; %95 GA 0,4-2,9) PE çıktı.
PERCEPIC bir RANDOMİZE ÇALIŞMA DEĞİL, çok merkezli PROSPEKTİF GÖZLEMSEL bir çalışmadır ve yazarlarının kendi sonucu 'Avrupa'da PERC kuralının bir UYGULAMA çalışmasını haklı çıkarır' biçimindedir — yerleşik uygulama ilanı değildir.
ÖN OLASILIK KLİNİK GESTALT İLE BELİRLENİR: hem Kline 2004 hem PERCEPIC düşük olasılığı örtük/gestalt değerlendirmeyle tanımlar. PERC'ü Wells skorunun 'düşük' bandı üzerine kurmak yaygın uygulamadır ama bu spec'in kaynaklarında GÖSTERİLMEMİŞTİR.
Yaygın kullanılan '<%15 gestalt' eşiği bu spec'in kaynaklarının abstract'larında GEÇMEZ; Kline'ın verdiği sayı D-dimer için hesaplanan %1,8'lik test eşiğidir. %15 yerleşik uygulamadan gelir.
Kaynaklar
v1.2.0 · 2026-08-09
Girişleri doldurup Hesapla'ya basınca sonuç burada görünecek.
PERC Kuralı (PE Dışlama) Hakkında
Ön olasılığı ZATEN DÜŞÜK olan hastalarda D-dimer istemeyi gereksiz kılmak için kullanılan sekiz maddelik bir dışlama kuralıdır. Sekiz maddenin tümü negatifse kural negatiftir; tek bir madde bile pozitifse kural pozitiftir.
Ne zaman kullanılır: Klinik değerlendirmeyle ön olasılığı düşük bulunmuş PE şüphesinde, D-dimer istemeden önce.
Gerekli girdiler: Yaş ≥ 50, Nabız ≥ 100/dk, SpO₂ < %95, Tek taraflı bacak şişliği, Hemoptizi, Son 4 haftada cerrahi/travma, Önceki PE/DVT öyküsü, Hormon kullanımı. Bu araç klinik kriterleri değerlendirerek karar desteği sağlar.
- PERC Negatif — İleri Tetkik Gerekmeyebilir: Sekiz kriterin hiçbiri karşılanmıyor. Kural negatifken PE sıklığı Kline'ın düşük riskli doğrulama grubunda %1,4 ölçülmüştür — yani risk SIFIR DEĞİL, kabul edilebilir düzeydedir.
- PERC Pozitif — PE Dışlanamaz: En az bir kriter pozitif. Bu, PE olduğu anlamına GELMEZ: kuralın özgüllüğü düşüktür (Kline'ın düşük riskli grubunda %27).
Kısıtlamalar: Yalnız ön olasılığı düşük bulunmuş hastalarda kullanılır; orta/yüksek olasılıkta uygulanması kuralın geçerli olduğu popülasyonun dışına çıkmaktır. Ön olasılık her iki kaynakta da KLİNİK GESTALT ile belirlenmiştir. PERC'ü Wells skorunun düşük bandı üzerine kurmak yaygın uygulamadır ama kaynaklarda gösterilmemiştir. Kural negatifken PE olasılığı sıfır değildir (%1,2-1,4). Semptomlar sürüyorsa ya da kötüleşiyorsa yeniden değerlendirin. Özgüllük düşüktür (%15-27): PERC pozitif hastaların büyük çoğunluğunda PE yoktur ve kural bu yönüyle bir dışlama aracıdır, bir tarama aracı değil. Gebelikte güvenilirliği net değildir. SpO₂ kriterinin oksijen desteği durumu bu araçta sorulmaz; kaynak abstract'ı da belirtmez.
Son güncelleme: 2026-08-09 · Versiyon: 1.2.0 · 2 kaynak · Bu hesaplayıcı klinik kararın yerine geçmez.