Light Kriterleri
Plevral efüzyonun transüda mı eksüda mı olduğunu belirler. Torasentez sonrası ilk değerlendirme aracıdır.
Ne zaman kullanılır?
Torasentez yapılan her hastada plevral sıvı analizi sonrası transüda/eksüda ayrımı için kullanılır. Transüda → sistemik neden (KKY, siroz, nefrotik sendrom); eksüda → lokal neden (enfeksiyon, malignite, tüberküloz, PE). Eksüda saptanırsa ADA, sitoloji, kültür, pH gibi ek testlerle etiyoloji aranır. Diüretik alan kalp yetmezliği hastalarında yalancı eksüda riski için klinik bağlam birlikte değerlendirilmelidir.
Laboratuvarınızın LDH üst referans değeri (genellikle 200–280 U/L).
Girişleri doldurup Hesapla'ya basınca sonuç burada görünecek.
Klinik İpuçları
Light 1972 kriterleri (PMID 4642731): Üç kriterden herhangi BİRİ pozitifse efüzyon EKSÜDA kabul edilir:
Plevra/serum protein oranı >0.5
Plevra/serum LDH oranı >0.6
Plevra LDH > serum LDH üst sınırının 2/3'ü
Duyarlılık %98 — en duyarlı sistemlerden biri; ancak özgüllük daha düşük.
⚠ YALANCI EKSÜDA (Light's ~%25 hatası): Özellikle diüretik alan kalp yetmezliği hastalarında transüdayı eksüda gibi gösterir. Diüretik etkisiyle plevra proteini ve LDH'si konsantre olur, tek kriter (genelde LDH) sınırda pozitifleşir.
Yalancı eksüda yapan diğer durumlar: travmatik (kanlı) torasentez ve koroner baypas (CABG) sonrası efüzyon — sadece diüretik değil (Mohan 2023 derlemesi).
Concordant (uyumlu) eksüda kavramı: her iki ana kriter birlikte pozitifse (protein oranı >0.5 VE plevra LDH >160 U/L, yani üst sınırın ~2/3'ü) gerçek eksüda güveni yüksektir. Yalnızca tek kriter, üstelik sınırda pozitifse yalancı eksüda şüphesi yükselir (Mohan 2023).
Yalancı eksüda dışlama (BTS 2023 / ERS 2024 önerileri):
Serum-plevra albümin gradienti (SPAG) >1.2 g/dL → transüda lehine (diüretik etkisini bypass eder)
Serum-plevra protein gradienti (SPPG) >3.1 g/dL → transüda lehine
SPAG >1.2 + SPPG >3.1 birlikte: kalp yetmezliğinde ~%100, hepatik hidrotoraks'ta ~%99 yalancı eksüda yakalama (Bielsa 2012; Mohan 2023 derlemesi).
Plevra NT-proBNP >1500 pg/mL → kalp yetmezliği destekler (pratik yaygın eşik)
ERS 2024 benign plevral efüzyon bildirisi (Sundaralingam): KKY, hepatik hidrotoraks ve son dönem böbrek yetmezliğine bağlı transüdalarda Light tek başına yetersiz; klinik bağlam + albümin gradienti ile birlikte yorumlanmalıdır.
Porcel & Light 2021 (yarım yüzyıl derlemesi): kriterler hâlâ referans standart; iyileştirme hedefi yeni bir test bulmak değil, transüda misklasifikasyon oranını düşürmektir.
Heffner kriterleri alternatif: plevra kolesterol >45 mg/dL veya LDH >0.45 × üst sınır → eksüda (serum ölçümü gerekmez).
Eksüda saptanırsa: ADA (tüberküloz), pH (ampiyem), sitoloji (malignite), kültür, Gram boyama, amilaz (pankreatit) eklenmelidir.
Türkiye'de tüberküloz plörezi önemli bir neden — eksüda + lenfosit baskın → ADA >40 U/L ve IFN-γ tüberküloz lehine.
Kaynaklar
Light RW, Macgregor MI, Luchsinger PC, Ball WC Jr. Pleural effusions: the diagnostic separation of transudates and exudates. Ann Intern Med. 1972;77(4):507-513. PMID: 4642731. DOI: 10.7326/0003-4819-77-4-507. (1972)
Porcel JM, Light RW. Pleural Fluid Analysis: Are Light's Criteria Still Relevant After Half a Century? Clin Chest Med. 2021;42(4):599-609. PMID: 34774168. DOI: 10.1016/j.ccm.2021.07.003. (2021)
Roberts ME, Rahman NM, Maskell NA, et al. British Thoracic Society Guideline for pleural disease. Thorax. 2023;78(Suppl 3):s1-s42. PMID: 37433578. DOI: 10.1136/thorax-2022-219784. (Özet: Thorax. 2023;78(11):1143-1156. PMID: 37553157. DOI: 10.1136/thorax-2023-220304.) (2023) · BTS 2023 Pleural Disease
Sundaralingam A, Grabczak EM, Burra P, et al. ERS statement on benign pleural effusions in adults. Eur Respir J. 2024;64(6):2302307. PMID: 39060018. DOI: 10.1183/13993003.02307-2023. (2024) · ERS 2024 Benign Pleural Effusion
Mohan G, Bhide P, Agrawal A, Kaul V, Chaddha U. A practical approach to pseudoexudative pleural effusions. Respir Med. 2023;214:107279. PMID: 37172787. DOI: 10.1016/j.rmed.2023.107279. (Yalancı eksüda: SPAG/SPPG, concordant eksüda, diüretik/CABG/travmatik tap.) (2023)
Light RW. Clinical practice. Pleural effusion. N Engl J Med. 2002;346(25):1971-1977. DOI: 10.1056/NEJMcp010731. (2002)
Heffner JE, Brown LK, Barbieri CA. Diagnostic value of tests that discriminate between exudative and transudative pleural effusions. Chest. 1997;111(4):970-980. (Heffner kriterleri — alternatif tek-kaynak yaklaşım) (1997)
v2.1 · 2026-05-29
Girişleri doldurup Hesapla'ya basınca sonuç burada görünecek.
Light Kriterleri Hakkında
Plevral efüzyonun transüda mı eksüda mı olduğunu belirler. Torasentez sonrası ilk değerlendirme aracıdır.
Ne zaman kullanılır: Torasentez yapılan her hastada plevral sıvı analizi sonrası transüda/eksüda ayrımı için kullanılır. Transüda → sistemik neden (KKY, siroz, nefrotik sendrom); eksüda → lokal neden (enfeksiyon, malignite, tüberküloz, PE). Eksüda saptanırsa ADA, sitoloji, kültür, pH gibi ek testlerle etiyoloji aranır. Diüretik alan kalp yetmezliği hastalarında yalancı eksüda riski için klinik bağlam birlikte değerlendirilmelidir.
Gerekli girdiler: Plevral Sıvı Proteini, Serum Proteini, Plevral Sıvı LDH, Serum LDH, Serum LDH Üst Sınırı (laboratuvar referansı). Bu araç klinik kriterleri değerlendirerek karar desteği sağlar.
- Transüda: Hiçbir Light kriteri karşılanmadı.
- Eksüda: En az bir Light kriteri pozitif.
Kısıtlamalar: Diüretik kullanan KKY hastalarında transüda yanlışlıkla eksüda olarak sınıflanabilir (~%25). Albümin/protein gradienti ile dışla. Serum LDH üst sınırı laboratuvara göre değişir; doğru değer girilmelidir.
Son güncelleme: 2026-05-29 · Versiyon: 2.1 · 7 kaynak · Bu hesaplayıcı klinik kararın yerine geçmez.
İlgili Hesaplayıcılar
CURB-65 (Pnömoni Şiddeti)
Göğüs Hastalıkları · Acil Tıp
Alveoler-Arteriyel (A-a) Gradiyent
Acil Tıp · Göğüs Hastalıkları
PSI/PORT Skoru (Pnömoni Şiddeti)
Göğüs Hastalıkları · Acil Tıp
DECAF Skoru
Göğüs Hastalıkları · Acil Tıp
Yaşa Göre Düzeltilmiş D-dimer Eşik Değeri
Acil Tıp · Göğüs Hastalıkları
Berlin ARDS Kriterleri
Yoğun Bakım · Göğüs Hastalıkları