Hiperkalemide Kalsiyum Dozu (Membran Stabilizasyonu)

IV kalsiyumun rolü: potasyumu DÜŞÜRMEZ, miyokardı stabilize eder — EKG değişikliği varsa ilk dakikalarda verilmesi gerekir (KDIGO Controversies Clase 2020 PMID 31706619).

Pratik yaygın erişkin doz: %10 kalsiyum glukonat 10 mL IV (2-5 dakikada); modern acil bakımda 10-20 mL hatta 15-30 mL aralığı kabul edilir — yerel protokole göre.

Etki: başlangıç 1-3 dakika, süre 20-60 dakika — tekrarlanabilir.

Kalsiyum klorür %10 vs glukonat %10: klorür ~3× daha fazla elementer kalsiyum içerir (CaCl₂ %10 ≈27.3 mg/mL [1.36 mEq/mL] vs Ca glukonat %10 ≈9.3 mg/mL [0.46 mEq/mL]), ağır instabil tabloda daha güçlü — ama ekstravazasyon + doku nekrozu riski nedeniyle santral yol gerekir. Glukonat periferden güvenli.

MHRA 2023 Drug Safety Update: kalsiyum glukonat ve klorid EŞDEĞER DOZ DEĞİLDİR — ağır hiperkalemide gluconate ile underdose riski var; preparat değiştiğinde doz adaptasyonu gerekir.

Digoksin toksisitesinde kalsiyum: eski 'asla verilmez' öğretisi artık kesin kabul görmüyor — Levine 2011 (PMID 19201134) retrospektif 23 hastalık çalışma kısa dönem disritmi artışı göstermedi. Yine de digoksin toksisitesinde digoxin immune Fab (DigiFab) önceliklidir; kalsiyum hayati hiperkalemide withheld edilmemeli.

Kalsiyum sonrası mutlaka gerekli: insülin (10 U)+dekstroz (25 g), inhale beta-2 agonist (nebülize salbutamol 10-20 mg), gerekirse bikarbonat (metabolik asidozda), K uzaklaştırıcı (patiromer, sodyum zirkonyum siklosilikat, K-exchange reçineleri), ağır vakada acil hemodiyaliz.

Hafif hiperkalemi + EKG normal: kalsiyum gerekmeyebilir; pratik hatırlatıcı K >6.5 mEq/L veya T sivrileşmesi/geniş QRS/sinüs dalgası/AV blok gibi EKG değişiklikleri olduğunda endikedir.